Wieloletnie ramy finansowe

Wieloletnie ramy finansowe (WRF) to długofalowy plan wydatków UE. Dotychczas wieloletnie ramy finansowe przyjmowano sześciokrotnie, w tym na lata 2021–2027. Na mocy Traktatu z Lizbony WRF zostały przekształcone z porozumienia międzyinstytucjonalnego w rozporządzenie. WRF ustanawia się na okres co najmniej pięciu lat w celu zadbania o to, aby wydatki UE były dokonywane w sposób uporządkowany i w granicach jej zasobów własnych. W WRF określone są przepisy, z którymi musi być zgodny budżet roczny UE. W rozporządzeniu w sprawie WRF określono pułapy wydatków w obszernych kategoriach wydatków zwanych działami. W ślad za swoim pierwotnym wnioskiem z 2 maja 2018 r. i w następstwie wybuchu pandemii COVID-19 Komisja przedstawiła 27 maja 2020 r. plan odbudowy („NextGenerationEU”), który zawierał zmienione wnioski dotyczące WRF na lata 2021–2027 i zasobów własnych oraz przewidywał ustanowienie instrumentu odbudowy o wartości 750 mld EUR (w cenach z 2018 r.). Pakiet ten przyjęto 16 grudnia 2020 r. w następstwie negocjacji międzyinstytucjonalnych. W świetle nowych wydarzeń WRF zostały zmienione w grudniu 2022 r., a następnie ponownie, bardziej znacząco – w lutym 2024 r. 16 lipca 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła wnioski dotyczące nowych WRF na lata 2028–2034.

Podstawa prawna

• Artykuł 312 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);
• Rozporządzenie w sprawie WRF (rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r.) określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027;
• Rozporządzenie ustanawiające Instrument UE na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (rozporządzenie Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r.);
• Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych.

Kontekst

W latach 80. XX wieku coraz większy rozdźwięk między dostępnymi zasobami a faktycznymi potrzebami budżetowymi doprowadził do powstania atmosfery konfliktu w stosunkach między instytucjami. Opracowanie koncepcji wieloletniej perspektywy finansowej stanowiło próbę załagodzenia tego konfliktu, zwiększenia dyscypliny budżetowej i zapewnienia skuteczniejszego wykonania budżetu dzięki lepszemu planowaniu. W tym celu w 1988 r. zawarto pierwsze porozumienie międzyinstytucjonalne. Obejmowało ono perspektywę finansową na lata 1988-1992 (znaną również jako pierwszy pakiet Delorsa), która służyła zapewnieniu środków potrzebnych do wykonania budżetu Jednolitego aktu europejskiego. Nowe porozumienie międzyinstytucjonalne uzgodniono 29 października 1993 r. wraz z perspektywą finansową na lata 1993-1999 (drugi pakiet Delorsa), co umożliwiło podwojenie funduszy strukturalnych i zwiększenie pułapu zasobów własnych (1.4.1). Trzecie porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie perspektywy finansowej na lata 2000-2006, znane również jako Agenda 2000, podpisano 6 maja 1999 r., a jednym z jego głównych celów było zapewnienie niezbędnych środków na sfinansowanie rozszerzenia Unii. Czwarte porozumienie międzyinstytucjonalne dotyczące lat 2007-2013 zawarto 17 maja 2006 r.

Na mocy Traktatu z Lizbony WRF przekształcono z porozumienia międzyinstytucjonalnego w przyjmowane jednomyślnie rozporządzenie Rady, które wymaga zatwierdzenia przez Parlament Europejski w specjalnej procedurze ustawodawczej. Na mocy TFUE wieloletnie ramy finansowe mają nie tylko określać „kwoty rocznych pułapów środków na zobowiązania z podziałem na kategorie wydatków oraz rocznego pułapu środków na płatności”, ale także – jak stanowi art. 312 TFUE – muszą „zawierać wszelkie inne postanowienia wymagane dla prawidłowego prowadzenia rocznej procedury budżetowej”.

W piątych WRF obejmujących lata 2014–2020 po raz pierwszy odnotowano spadek ogólnych kwot w ujęciu realnym. Jednym z warunków wstępnych ich przyjęcia przez Parlament była zatem obowiązkowa rewizja śródokresowa umożliwiająca ponowną ocenę potrzeb budżetowych w okresie obowiązywania WRF i – w razie potrzeby – ich dostosowanie. Porozumienie zapewniło także, między innymi, większą elastyczność, aby umożliwić pełne wykorzystanie zaplanowanych kwot oraz zrozumienie sposobu stworzenia prawdziwego systemu zasobów własnych dla UE. 20 czerwca 2017 r. przyjęto zmienione WRF na lata 2014–2020, w których przewidziano dodatkowe wsparcie działań związanych z migracją, zatrudnieniem i wzrostem gospodarczym. Wzmocniono także instrument elastyczności i rezerwę na pomoc nadzwyczajną oraz umożliwiono przenoszenie dodatkowych środków finansowych między działami budżetowymi i poszczególnymi latami budżetowymi, by być w stanie reagować na nieprzewidziane wydarzenia i nowe priorytety.

Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027

2 maja 2018 r. Komisja przedstawiła wnioski ustawodawcze dotyczące WRF na lata 2021–2027. We wniosku Komisji przewidziano kwotę 1 134,6 mld EUR (w cenach z 2018 r.) w środkach na zobowiązania, co stanowi 1,11% dochodu narodowego brutto (DNB) UE-27. Objęła ona zwiększenie środków na zarządzanie granicami, migrację, bezpieczeństwo, obronę, współpracę na rzecz rozwoju i badania naukowe. Zaproponowano cięcia, w szczególności w odniesieniu do polityki spójności i polityki rolnej. Ogólna struktura miała zostać uproszczona (z 58 do 37 programów wydatków), a Komisja zaproponowała zestaw specjalnych instrumentów poza pułapami WRF w celu zwiększenia elastyczności w budżetowaniu UE. Europejski Fundusz Rozwoju (EFR) zostałby włączony do WRF. Komisja zaproponowała także modernizację strony dochodów poprzez wprowadzenie kilku nowych kategorii zasobów własnych.

W 2018 r. Parlament przyjął trzy rezolucje w sprawie WRF na lata 2021-2027:

• rezolucję z dnia 14 marca 2018 r., w której określił swoje priorytety;
• rezolucję z dnia 30 maja 2018 r., w której przedstawił wstępną reakcję;
• rezolucję z dnia 14 listopada 2018 r., w której szczegółowo przedstawił swoje stanowisko.

W rezolucji z listopada zawarł poprawki do rozporządzania w sprawie WRF i propozycji porozumienia międzyinstytucjonalnego, a także kompletny zestaw danych liczbowych z podziałem na działy i programy. Uściślono, że pułap WRF na zobowiązania powinien wzrosnąć z obecnego 1,0% (dla UE-28) do 1,3% DNB UE (dla UE-27), tj. do 1 324 mld EUR (w cenach z 2018 r.), co stanowi kwotę wyższą o 16,7% od kwoty zaproponowanej we wniosku Komisji. Przydziały środków na wspólną politykę rolną i politykę spójności powinny pozostać na niezmienionym poziomie w ujęciu realnym, a jednocześnie należy dodatkowo wzmocnić kilka priorytetów, w tym programy „Horyzont Europa”, Erasmus+ i LIFE. Należy stworzyć nową gwarancję dla dzieci (5,9 mld EUR) oraz nowy fundusz sprawiedliwej transformacji energetycznej (4,8 mld EUR). Finansowanie agencji zdecentralizowanych zajmujących się migracją i zarządzaniem granicami powinno wzrosnąć ponad czterokrotnie (do ponad 12 mld EUR). Wkład z budżetu UE w osiąganie celów związanych z klimatem powinien zostać ustalony na poziomie co najmniej 25% wydatków WRF na lata 2021–2027, co należy uwzględnić w odpowiednich obszarach polityki, a następnie powinien wzrosnąć do 30% najpóźniej do w 2027 r. Śródokresowa rewizja WRF powinna być obowiązkowa.

Aby ułatwić trwające negocjacje w sprawie WRF, 30 listopada 2018 r. Rada opublikowała projekt schematu negocjacyjnego, a 5 grudnia 2019 r. – schemat negocjacyjny. W dokumentach tych zawarto także kwestie horyzontalne i sektorowe wchodzące zwyczajowo w zakres programów wydatków podlegających zwykłej procedurze ustawodawczej (co stanowiło przedmiot krytyki ze strony Parlamentu, np. w ust. 14 i 16 rezolucji Parlamentu z 10 października 2019 r.). Rada opowiedziała się za ogólną kwotą WRF w wysokości 1 087 mld EUR w środkach na zobowiązania, w cenach z 2018 r. (1,07% DNB UE-27), znacznie poniżej oczekiwań Parlamentu.

W rezolucji z 10 października 2019 r. i w rezolucji z 13 maja 2020 r. nowo wybrani posłowie do Parlamentu Europejskiego zaktualizowali stanowisko Parlamentu i zwrócili się do Komisji, aby przedłożyła wniosek w sprawie planu awaryjnego dotyczącego WRF w celu zapewnienia siatki bezpieczeństwa chroniącej beneficjentów programów unijnych na wypadek konieczności przedłużenia obecnych WRF z uwagi na brak zgody w Radzie Europejskiej.

W międzyczasie w ramach Europejskiego Zielonego Ładu Komisja przedstawiła 14 stycznia 2020 r. wniosek w sprawie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji jako dodatkowy element pakietu wniosków w sprawie WRF.

W następstwie kryzysu związanego z COVID-19 i poważnych skutków gospodarczych wynikających z niezbędnych środków izolacji Komisja opublikowała (27 maja 2020 r.) wniosek dotyczący WRF w wysokości 1 100 mld EUR oraz wniosek dotyczący dodatkowego instrumentu na rzecz odbudowy (28 maja 2020 r.). Instrument ten nosił nazwę NextGenerationEU (NGEU) i opiewał na 750 mld EUR (w cenach z 2018 r.), z czego 500 mld EUR w formie dotacji i 250 mld EUR w formie pożyczek. Pakiet objął wnioski ustawodawcze dotyczące nowych instrumentów finansowych, a także zmiany w przedłożonych już programach WRF. Finansowanie dodatkowego pakietu miało zostać zabezpieczone poprzez zaciągnięcie pożyczek na rynkach finansowych. W tym celu Komisja zmieniła również wniosek dotyczący decyzji w sprawie zasobów własnych, aby umożliwić zaciągnięcie pożyczki w wysokości do 750 mld EUR. Ponadto w pakiecie Komisji przewidziano zwiększenie pułapu zobowiązań na 2020 r. w WRF na lata 2014–2020 o 11,5 mld EUR w celu rozpoczęcia uruchamiania wsparcia, zanim zaczną obowiązywać nowe WRF.

21 lipca 2020 r. Rada Europejska przyjęła konkluzje w sprawie NextGenerationEU, WRF na lata 2021–2027 i zasobów własnych. NextGenerationEU zatwierdzono wraz ze środkami w wysokości 750 mld EUR na lata 2021-2023. Część przeznaczoną na dotacje zmniejszono jednak z 500 do 390 mld EUR, a część przeznaczoną na pożyczki zwiększono z 250 do 360 mld EUR. Rada Europejska odrzuciła korektę w górę pułapu WRF na 2020 r. Ogólny pułap środków na zobowiązania w WRF na lata 2021–2027 ustalono na kwotę 1 074,3 mld EUR. Ponadto w konkluzjach stwierdzono, że wprowadzony zostanie system warunkowości w celu ochrony budżetu i instrumentu NGEU przed naruszeniami praworządności. Od 1 stycznia 2021 r. uzgodniono nowe zasoby własne oparte na odpadach opakowaniowych z tworzyw sztucznych niepoddawanych recyklingowi. Proponowaną podstawą prawną instrumentu NGEU był art. 122 TFUE, który umożliwia UE ustanawianie środków odpowiednich do sytuacji gospodarczej większością kwalifikowaną w Radzie bez angażowania Parlamentu w procedurę ustawodawczą.

Parlament zareagował niezwłocznie na te konkluzje w rezolucji z 23 lipca 2020 r., w której wezwał do utworzenia instrumentu odbudowy jako historycznego kroku, ubolewając jednak nad cięciami w programach ukierunkowanych na przyszłość. Nalegał, by przewidzieć ukierunkowany wzrost środków w stosunku do kwot zaproponowanych przez Radę Europejską. Przypomniał ponadto, że nie wyrazi zgody na WRF bez porozumienia w sprawie reformy systemu zasobów własnych UE w celu pokrycia przynajmniej kosztów związanych z instrumentem NGEU (kwota główna i odsetki), tak aby zapewnić jego wiarygodność i trwałość. Parlament domagał się również, by jako organ władzy budżetowej był w pełni zaangażowany w prace nad instrumentem odbudowy, zgodnie z metodą wspólnotową.

Rozmowy trójstronne z udziałem Parlamentu, Rady i Komisji rozpoczęły się w sierpniu 2020 r. i zakończyły się 10 listopada 2020 r. Rozporządzenie Rady w sprawie WRF na lata 2021–2027 przyjęto 17 grudnia 2020 r., po tym jak Parlament wyraził na nie zgodę. Nowy mechanizm warunkowości służący ochronie budżetu UE i NGEU przed naruszeniami praworządności, który był kolejnym warunkiem wstępnym udzielenia zgody przez Parlament, wszedł w życie 1 stycznia 2021 r.

Wieloletnie ramy finansowe (UE-27) (w mln EUR, według cen z 2018 r.)

Parlament zdołał zapewnić w szczególności:

• dodatkowe 15 mld EUR w porównaniu z wnioskiem z lipca 2020 r., przeznaczone na sztandarowe programy;
• prawnie wiążący harmonogram wprowadzania nowych zasobów własnych UE;
• stopniowe zwiększanie ogólnego pułapu WRF na lata 2021–2027 z 1 074,3 mld EUR do 1 085,3 mld EUR w cenach z 2018 r. (wyjaśnione poniżej);
• dodatkowy 1 mld EUR z przeznaczeniem na instrument elastyczności;
• nowy etap proceduralny („procedura kontroli budżetowej”) służący przedstawianiu wniosków na podstawie art. 122 TFUE, które mogą mieć istotny wpływ na budżet;
• zaangażowanie Parlamentu w wykorzystanie zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w ramach instrumentu „Next Generation EU”, ogólną ponowną ocenę rezerwy na pomoc nadzwyczajną oraz zaciąganie i udzielanie pożyczek w ramach następnego przeglądu rozporządzenia finansowego, a także w ustalenia dotyczące współpracy w przyszłych negocjacjach w sprawie WRF;
• udoskonaloną metodykę monitorowania wydatków na cele związane z klimatem, aby zapewnić przeznaczenie co najmniej 30% wydatków w ramach WRF/NGEU na wspieranie celów klimatycznych[1];
• nowy roczny cel dotyczący różnorodności biologicznej (7,5% w 2024 r. oraz 10% w 2026 i 2027 r.) oraz opracowanie metodyki pomiaru wydatków związanych z płcią;
• reformę gromadzenia, jakości i porównywalności danych dotyczących beneficjentów w celu lepszej ochrony budżetu UE, w tym wydatków z instrumentu NGEU.

Inne elementy WRF na lata 2021–2027 odpowiadające priorytetom Parlamentu obejmują:

• włączenie Europejskiego Funduszu Rozwoju do budżetu UE;
• ogólne poziomy finansowania rolnictwa i spójności porównywalne z poziomami w latach 2014–2020;
• utworzenie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.

Dodatkowa kwota 15 mld EUR, obejmująca stopniowe zwiększenie środków o 11 mld EUR, pochodzi głównie z nowego mechanizmu powiązanego z karami pieniężnymi pobieranymi przez UE i skutkuje automatycznymi dodatkowymi przydziałami na odnośne programy realizowane w latach 2022–2027. Ogólny pułap siedmioletnich WRF będzie zatem stopniowo wzrastał do 1 085,3 mld EUR w cenach z 2018 r., tj. o 2 mld EUR więcej w ujęciu realnym niż odpowiadający mu pułap WRF na lata 2014–2020 (1 083,3 mld EUR w cenach z 2018 r. bez Zjednoczonego Królestwa, z EFR).

W myśl porozumienia międzyinstytucjonalnego ustalono w 2020 r., że spłaty długu i odsetki od odzyskania środków będą finansowane z budżetu UE w ramach pułapów WRF na lata 2021-2027, „w tym z wystarczających wpływów z nowych zasobów własnych wprowadzonych po 2021 r.”. Nie ma to jednak wpływu na sposób, w jaki kwestia ta zostanie uwzględniona w przyszłych WRF począwszy od 2028 r. Wyraźnym celem było zachowanie programów i funduszy UE. 22 grudnia 2021 r. Komisja zaproponowała nowe zasoby własne i ukierunkowaną zmianę rozporządzenia w sprawie WRF (która została następnie wycofana). Celem było między innymi wprowadzenie nowego mechanizmu umożliwiającego automatyczne zwiększenie pułapów począwszy od 2025 r., aby uwzględnić wszelkie dodatkowe dochody uzyskane z nowych zasobów własnych na potrzeby przedterminowej spłaty długu w ramach NGEU. 13 września 2022 r. Parlament zareagował przyjęciem rezolucji wstępnej, jednak Rada nie przyjęła żadnego stanowiska.

W komunikacie z 18 maja 2022 r. w sprawie pomocy Ukrainie i odbudowy Ukrainy Komisja uznała, że „nieprzewidziane potrzeby powstałe w wyniku wojny w Europie znacznie wykraczają poza zasoby dostępne w obecnych wieloletnich ramach finansowych”. W rezolucji z 19 maja 2022 r. Parlament zwrócił się zatem o przedstawienie „wniosku ustawodawczego dotyczącego kompleksowej rewizji WRF jak najszybciej, nie później niż w pierwszym kwartale 2023 r.”.

Pierwszym krokiem było przyjęcie rozporządzenia Rady zmieniającego WRF w grudniu 2022 r. (rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2022/2496) w ramach pakietu przyjętego przez Parlament w trybie pilnym 24 listopada 2022 r. Rozszerzono w nim obowiązujący do tej pory udział budżetu w środkach kredytowych udostępnianych państwom członkowskim na pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej dla Ukrainy na lata 2023 i 2024. W razie niewykonania zobowiązania niezbędne kwoty zostałyby uruchomione z marginesu elastyczności poza pułapami WRF, do wysokości pułapu zasobów własnych.

Aby ustalić program znacznie bardziej kompleksowego przeglądu, 15 grudnia 2022 r. Parlament przyjął rezolucję w sprawie ulepszenia wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027, w której skupił się na dostosowaniu budżetu UE do nowych wyzwań i przedstawił główne postulaty Parlamentu.

20 czerwca 2023 r. Komisja zaproponowała ukierunkowany przegląd WRF obejmujący większość tych postulatów (sześć miesięcy przed pierwotnie planowanym przeglądem).

3 października 2023 r. Parlament przyjął stanowisko w sprawie tego wniosku, podkreślając, że zmienione WRF muszą wejść w życie do 1 stycznia 2024 r. Jednak posiedzenie Rady Europejskiej z 15 grudnia 2023 r. zakończyło się impasem. Po ostatecznym osiągnięciu porozumienia politycznego przegląd WRF (rozporządzenie Rady (UE), Euratom) 2024/765) opublikowano 29 lutego 2024 r. Przewidziano w nim cięcia w programie „Horyzont Europa” (tylko częściowo skompensowane ponownym wykorzystaniem ostatnich umorzonych środków na badania naukowe w ramach WRF), w Programie UE dla zdrowia (złagodzone dzięki mechanizmowi określonemu w art. 5 WRF) oraz bezpośrednie zarządzanie wspólną polityką rolną i polityką spójności.

Jest to jednak pierwszy przypadek, w którym śródokresowy przegląd WRF doprowadził do zwiększenia pułapów wydatków netto. Główne pozytywne wyniki obejmują: 50 mld EUR dla Ukrainy na lata 2024–2027, zwiększenie finansowania na migrację i działania zewnętrzne oraz Europejski Fundusz Obronny (w ramach STEP), zwiększenie środków na instrumenty szczególne (instrument elastyczności i unijna rezerwa solidarnościowa na rzecz odbudowy po ekstremalnych zdarzeniach pogodowych i klęskach żywiołowych, obecnie oddzielona od rezerwy na pomoc nadzwyczajną dla państw spoza UE), a także ustanowienie bez ograniczeń instrumentu szczególnego EURI chroniącego programy przed znacznymi cięciami. Niektóre koszty wspólnego zaciągania pożyczek przez UE mają zostać pokryte w ramach rocznej procedury budżetowej (Rada Europejska ustaliła niewiążący poziom odniesienia wynoszący 50%). Aby wykorzystać do tych celów specjalny instrument EURI, około połowę kosztów należy pokryć za pomocą instrumentów szczególnych lub przesunięć środków z programów. Instrument EURI działa w dwóch etapach: pierwszym z nich jest uruchomienie zasobów odpowiadających kwocie umorzonych środków, a drugim – stosowany w ostateczności mechanizm uruchamiania dodatkowych wkładów krajowych. Dodatkowe szczegółowe informacje można znaleźć w komunikacie Komisji w sprawie dostosowania technicznego WRF.

11 lutego 2025 r. w komunikacie zatytułowanym „Droga ku następnym wieloletnim ramom finansowym” Komisja przedstawiła obecne i przyszłe kluczowe wyzwania polityczne i budżetowe. Parlament przekazał swój wkład za pośrednictwem rezolucji z 7 maja 2025 r. w sprawie zmienionego budżetu długoterminowego dla Unii w zmieniającym się świecie.

16 lipca 2025 r. Komisja przedstawiła wnioski dotyczące nowych WRF na lata 2028–2034. Łączna kwota przeznaczona na okres siedmiu lat zostałaby ustalona na poziomie maksymalnie 1763 mld EUR (w cenach z 2025 r.), co odpowiada 1,26 % DNB UE, z uwzględnieniem kosztów spłaty NGEU. W porównaniu z obecną początkową kwotą WRF (1,13 % DNB w latach 2021–2027) i w świetle planowanych spłat w ramach NGEU wynoszących 0,11 % DNB (około 25 mld EUR rocznie), oznacza to, że ogólnie Komisja nie proponuje prawie żadnego zwiększenia. Siedem działów i dwa poddziały obecnej struktury zostałyby ograniczone do czterech głównych działów. Uproszczona struktura (z około 70 obecnych rozdziałów dotyczących wydatków operacyjnych do około 20 rozdziałów we wniosku) wraz ze znaczną elastycznością w ramach funduszy wymagają większej jasności co do wpływu na rolę kontrolną i budżetową Parlamentu, a zmiany sprawiają, że porównania z obecnymi WRF są jedynie orientacyjne.

Spójność, rozwój regionalny i rozwój obszarów wiejskich, rolnictwo, rybołówstwo, migracja, bezpieczeństwo i kontrola granic zostałyby skonsolidowane w ramach krajowego i regionalnego planu partnerstwa dla każdego państwa członkowskiego – planu uzupełnionego instrumentem UE, na który przeznaczono by łącznie 772 mld EUR (około 44 % całkowitego budżetu). W porównaniu z obowiązującymi WRF finansowanie programów w ramach zarządzania dzielonego (głównie funduszy rolnych i Funduszu Spójności) zmniejszyłoby się zatem o około 10 %, podczas gdy finansowanie migracji i zarządzania granicami zwiększyłoby się dwuipółkrotnie.

Na Europejski Fundusz Konkurencyjności – obejmujący bezpośrednie inwestycje w badania naukowe, czystą i cyfrową transformację, obronność, przestrzeń kosmiczną i biotechnologię – przeznaczono by 362 mld EUR (21 % całkowitego budżetu), co stanowi znaczny wzrost (o około 160 %) w porównaniu z obecnymi programami, z którym finansowane są te obszary polityki.

Nowy instrument „Globalny wymiar Europy” (przeznaczony na działania zewnętrzne UE) opiewałby na 177 mld EUR (10 % całkowitego budżetu), co stanowi wzrost o około 40 % w stosunku do obecnych instrumentów. Nietematyczne instrumenty szczególne (jednolity margines i instrument elastyczności) zostałyby zachowane i zwiększone. Rezerwa na rzecz Ukrainy byłaby jedynym tematycznym instrumentem szczególnym, ponieważ obecne instrumenty (rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej oraz Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji) byłyby finansowane w ramach krajowych i regionalnych planów partnerstwa oraz programów „Globalny wymiar Europy”. We wniosku przewidziano mechanizm korekty do poziomu stałego deflatora w wysokości 2 %, gdyby inflacja przekroczyła 3 % lub była niższa niż 1 %, częściowo zachowując wartość w ujęciu realnym.

Więcej informacji na ten temat zamieszczono na stronie internetowej Komisji Budżetowej.

Alix Delasnerie

11-2025