Europa moet actie ondernemen om de rol van zijn munt te versterken

2 juni 2026

Door Piero Cipollone, directielid van de ECB

Het internationaal monetair stelsel wordt meer en meer betwist. Belangrijke economieën die er ooit op vertrouwden dat het stelsel onafhankelijk zou werken, sturen nu actief het gebruik van hun valuta’s. Europa vormt tot nu toe een uitzondering. De mondiale rol van onze munt heeft de afgelopen jaren geleidelijk aan terrein gewonnen, maar vooral door de omstandigheden, niet vanwege een bewuste keuze. Dat is niet meer voldoende. In een veranderende mondiale omgeving moet de euro een duidelijker doel dienen voor Europa. En Europa moet bereid zijn actie te ondernemen om dit te realiseren.

Het uitgangspunt is gunstig. Sinds het midden van de jaren 2010 is de samengestelde maatstaf van de internationale rol van de euro met ongeveer 1,5 procentpunt gestegen. Het aandeel van de euro in de mondiale reserves bedraagt ongeveer 20% en dat is al ongeveer twee decennia het geval. Maar de internationale schuld uitgegeven in onze valuta bedroeg vorig jaar bijna € 1 biljoen, het hoogste bedrag op jaarbasis sinds de invoering van de gemeenschappelijke munt. Op verschillende momenten in 2025, toen beleggers op zoek gingen naar veiligheid, kochten ze euro’s en in euro’s luidende activa. Tegelijkertijd verkochten ze juist Amerikaanse dollars en Amerikaanse staatsobligaties.

Deze vooruitgang berust op twee pijlers.

De eerste is structureel. Met een uitvoer van bijna € 4 biljoen vorig jaar is Europa de meest open grote economie ter wereld. Onze vastberadenheid om de rechtsstaat te handhaven zelfs onder ongekende druk, de onafhankelijkheid van onze centrale bank, ons robuuste begrotingskader en de openheid van onze gemeenschappelijke markt zijn structurele kwaliteiten die niet langer universeel voorhanden zijn.

De tweede pijler is dat op de terreinen waarop Europa bewust heeft ingezet, dit tot resultaten heeft geleid. Een consistent Europees kader voor groene en duurzame financiering heeft geleid tot marktleiderschap: de euro heeft de dollar ingehaald en is voor het eerst de belangrijkste valuta op de mondiale markt voor groene obligaties geworden. En het aantal instantbetalingen groeit exponentieel, ondersteund door EU-wetgeving en het pan-Europese snelle betalingssysteem van het Eurosysteem.

Waar we keuzes hebben gemaakt, hebben we vooruitgang geboekt. Maar er is nu meer nodig.

Bijna een derde van de buitenlandse handel van China wordt afgerekend in renminbi. Tien jaar geleden was dit nog bijna helemaal niets. Het aandeel van de munt in de mondiale handelsfinanciering ligt nu op 8%. Dat is groter dan dat van de euro. En meer dan 20% van de Franse handel met China wordt nu in renminbi gefactureerd. Deze ontwikkelingen zijn het resultaat van bewust beleid van China om de rol van zijn munt uit te breiden op terreinen waar het zijn economisch gewicht kan doen gelden.

En deze verschuiving beperkt zich niet tot China. In de Verenigde Staten past de recente wetgeving over in dollars luidende stablecoins in een bewuste inspanning om het netwerk van de munt uit te breiden naar de digitale wereld. Stablecoins in Amerikaanse dollars spelen momenteel een marginale rol bij internationale betalingen en vertegenwoordigen een fractie van een procent van het grensoverschrijdend betalingsverkeer. Maar het is de bedoeling nieuwe technologie te gebruiken om een al dominante munt verder te versterken. De grootste economieën ter wereld ondernemen bewust actie. Europa kan het zich niet veroorloven achter te blijven.

De ECB draagt binnen haar mandaat haar steentje bij door te zorgen voor macro-economische stabiliteit – prijsstabiliteit, financiële stabiliteit en een gezonde banksector – en door de beschikbaarheid van liquiditeit in euro’s te waarborgen. Onlangs hebben we besloten EUREP, onze repofaciliteit voor centrale banken, uit te breiden om de soepele transmissie van ons monetair beleid te ondersteunen: vanaf dit jaar zullen we permanente toegang bieden tot euroliquiditeit tegen hoogwaardig in euro luidend onderpand. Als een bredere groep centrale banken over de hele wereld risico’s van liquiditeitstekorten in euro's snel kan aanpakken, zal dat het vertrouwen in het wereldwijde gebruik van de euro vergroten.

We lopen ook voorop in het toekomstbestendig maken van centralebankgeld. Vanaf september starten we met de uitgifte van getokeniseerd centralebankgeld voor de afwikkeling van wholesaletransacties. We bereiden ons voor om contant geld aan te vullen met het digitale equivalent ervan – de digitale euro – voor dagelijkse betalingen. En voor internationale betalingen werken we aan de koppeling van ons eigen snelle betalingssysteem met dat van andere landen, op een manier die hun soevereiniteit eerbiedigt. Samen zullen deze initiatieven ervoor zorgen dat de euro technologisch blijft vooroplopen.

Maar het is aan de EU-wetgevers om de bredere factoren die de status van een munt bepalen – economische kracht, geopolitiek gewicht en rechtszekerheid – te versterken. Een echte interne markt, een spaar- en investeringsunie, hogere productiviteit en de nodige capaciteit om de externe en energiezekerheid van Europa te beschermen, zouden het vertrouwen in het groeipotentieel en de veerkracht van Europa versterken. De EU kan ook de rol van de euro bij facturering en handelsfinanciering ondersteunen, in overeenstemming met haar leidende rol in de wereldhandel.

Een sterkere internationale rol voor de euro komt er niet vanzelf. We moeten ervoor kiezen, en woorden omzetten in daden.

Dit artikel is als opiniestuk verschenen in verscheidene media in het hele eurogebied.

Bekijk het ECB-blog en abonneer u op toekomstige posts.

Kijk voor onderwerpen die te maken hebben met bankentoezicht ook eens op The Supervision Blog.