Saltar al contenido principal
CargarIdioma (ES)Atención al cliente
EmpresarialesMóvilRedes socialesMarketingTecnologíaArte y fotografíaEmpleoDiseñoEducaciónPresentaciones y charlas públicasGobierno y org. sin ánimo de lucroAtención sanitariaInternetDerechoLiderazgo y gestiónMotorIngenieríaSoftwareReclutamiento y RR. HH.Venta al por menorVentasServiciosCienciasPYMES y liderazgoAlimentaciónMedio ambienteEconomía y finanzasDatos y análisisRelaciones con inversoresDeportesMeditaciónNoticias y políticaViajesDesarrollo personalSector inmobiliarioEntretenimiento y humorSalud y medicinaDispositivos y hardwareEstilo de vida
National University Of Mongolia, profile picture
Subido porNational University Of Mongolia
PPTX, PDF15,198 vistas

монгол хэлний ярианы найруулга

Ярианы найруулга, ярианы хэл, ярианы хэлний найруулга, найруулга зүй, ярих урлаг, яриа ба сэтгэлгээ

Educación◦
Descargado 45 veces
ЯРИАНЫ НАЙРУУЛГА 2015.04.17. МУИС, II БАЙР, #104
Ярианы найруулга гэж юу вэ? ● Хүмүүсийн өдөр тутмын ахуй амьдралын харилцаанд тохиолддог, албан ёсны бус, чөлөөтэй, урьдчилан бэлтгээгүй, харилцан ярианы бүтэцтэй найруулгыг ярианы найруулга гэнэ. ● ЯН бол бичгийн хэлний нэг төрөл юм.
Ярианы найруулга гэдэг нь ● Бичгийн хэлний нэг зэрэглэл буюу шат ● Бичгийн нэг хэв маяг буюу дадлагын найруулга зүйн нэг төрөл ● Ярианы хэлийг аман яриа буюу хар яриа, бичгийн яриа буюу боловсон яриа, аман бичгийн яриа гэж 3 ангилдаг. Аман бичгийн яриа нь дундын шинжтэй байдаг.
Яриа бичгийн харьцаа холбоо ● Бичгийн хэл, ярианы хэл гэдэг ч салахгүй. ● Утга зохиолын хэл бол сайн боловсордог. ● УЗХэл гэдэг бол ард нийтийн хэл юм. ● БХ нь ном хэвлэл, лекц, яриа, радиогоор. ● УЗХ-ний хамгийн уран нь уран зохиол. ● УЗХ ЯХ-тэй ойртуулах үйл явц зүй ёсны. ● ЯХ БХ-ээс уян налархай, хурдан хувьсна. ● БХ ЯХ нэг нь нөгөөгөө баяжуулж байдаг.
Акад. Ш.Лувсанвандан: “ОЦМонгол утга зохиолын хэл нь монголчуудын нийт дундын хэрэглүүр болсоор ирсэн сонгодог бичгийн хэлэнд халхын аман аялгууны нөлөөг хүчтэй тусгасны үр дүнд үүсэн бүрэлдэж байна.”
Ярианы хэлний онцлог ● Ярианы хэлийг хамгийн өргөн дэлгэр тусгадаг нь уран сайхны найруулга юм. ● Жүжиг, үргэлжилсэн үгийн зохиол, кино ● УЗ-д гол зүйл нь утга санаа, дүр байдаг бол дүрийг амилуулах нь ярианы хэл юм. ● ЯН илүү чөлөөтэй, илүү амьд, илүү халуун дулаан байдаг. ● Учир нь хэл бол харилцахаас гадна харилцааг илүү халуун дулаан болгох
Үргэлжлэл: ● Яриагүйгээр нийгэм орших боломжгүй. ● Бие биеэ ойлголцохгүй, харилцахгүй. ● Хүний амаар хэлснийг чихээр сонсож болно. ● Амаар хэлснийг үсгээр тэмдэглээд нүдээр харж уншиж болно. ● Амаар хэлэх нь анхдагч, бичих нь хоёрдогч шинжтэй зүйл юм.
Гүн ухааны үүднээс ● Хэл гэдэг нь ерөнхий бөгөөд хийсвэр, харин бичгийн хэл буюу бичих, ярианы хэл буюу ярих нь тодорхой бөгөөд бодитой ухагдахуун юм. ● А.С.Пушкин: хэлэх ярих бол эсрэгцэх зүйл ● Хумбольдт: нэг хэлээр хэлэлцэх боловч тухайн агшинд хүн бүр өөр хэлээр ярина.
Ф. Дэ. Соссюр: ● “Хэл, хэлэх хоёрыг хэлний бодит байдал нэгтгэж байдаг бөгөөд гол ялгаа нь хэл бол нийгмийн шинжтэй, хэлэх ярих бол хувийн шинжтэй байдгаараа онцлог” гэж тодорхойлжээ.
Ярианы хэлний ялгаа: ● Хэлэх зүйлийг урьдчилан бэлтгэдэггүй. ● Өмнөөс зориуд сонголт хийж төлөвлөхгүй. ● Бичгийн хэлнийх шиг нарийн чамбай байдаггүй. ● Ярианд хам сэдэв маш чухал үүрэгтэй. ● Дохио зангаа нүүрийн хувирал чухал. ● Үгийн утгын өргөлт, өнгө аялга, хурд чухал
үргэлжлэл: ● Бүрэн бус буюу дутмаг өгүүлбэр ихтэй. Өгүүлбэрээ дутуу төгсгөх нь элбэг байдаг. ● Өгүүлбэрийн гишүүдийн байрлал буюу дэс дараа чөлөөтэй өөрчлөгддөг. ● Өгүүлбэрийн гишүүдийн байрлал буюу дэс дараа чөлөөтэй өөрчлөгддөг. ● Сэтгэлийн хөдөлгөөн их илэрдэг. ● Хандсан үг, оруулсан үг, яриа зонхилдог.
Үгийн сангийн онцлонг ● ЯХ үгийн сан нь БХ үгийн сангаас өөр. ● Ярианы хэлээр бичгийн хэлний зохиол бичиж болохгүй. ● Ярианы хэлээр бичих нь алдаа болдог. ● Өгүүлэхүүний бүтцэд ордог туслах үйл үгийн хэрэглээ их байдаг бөгөөд орхих, гарах, унах, гэх мэт үгсийг их хэрэглэнэ.
Дуудлагын онцлог: ● ЯХ БХ-нээс ялгарах нэг онцлог бол дуудлага юм. ● Үүнээс бичгийн хэлний хэм хэмжээ, ярианы хэлний хэм хэмжээ гэдэг ойлголт гардаг. ● Бэлтгэх бэлдэх, өгөх өх, тэгэхлээр тэхээр ● эцсийн балархай эгшиг хэлэхгүй. эмээллэ-
Бүтээвэрзүйн онцлог: ● Ярианы үг үүсгэдэг дагавар олон байдаг. ● -чих, -ч хэлбэр их бий. ● Эрчимтэй үйлдэх байдал -схий ● Урьдчилах үйлийн тийн ялгал -аад4 ● Олноор үйлдэх байдлын -цгаа4 ● Үгийн хэлбэр их хураагдана. бол уу, тэх үү ● байдлын дагавар давхарлана знасхий- ● -хан дагавар хэрэглэнэ өөдтэйхэн
Өгүүлбэрзүйн онцлог ● Харилцан хоршил яриа их байна ● Энгийн өгүүлбэрээр голдуу ярина ● Хэв шинж нь асуусан, анхааруулсан сул үг ● Нэг бүрэлдэхүүнт өгүүлбэр түгээмэл ● Сэтгэл хөдлөл илтгэсэн үг ихтэй ● Үг давталт, үгийн давхцал ихтэй. ● Тоочсон, оруулсан үг хэллэг олонтой.
Ярианы хэлний соёл? ● Зөв ярих нь зөв хувцаслахаас чухал зүйл. ● Зөв ярих зөв мэндлэхээс эхлэнэ. ● Хаана, хэнтэй, юу ярьж байгааг мэдрэх. ● Яриа илүү дутуу үггүй, этгээд гаж биш, төв энгийн, товч тодорхой, шулуун шударга, уран ярих чадвар эзэмшинэ гэдэг бол зөв яриа юм. ● Хэт чамирхах, маяглах, этгээд үг хэрэглэх.
Ярианы соёлд харшлах нь ● Буддийн шашны 10 хар нүгэлд биеэр үйлдэх 3 нүгэл, хэлээр үйлдэх 4 нүгэл, сэтгэлээр үйлдэх 3 нүгэл гэж бий. ● Бүдүүлэг үг хэлэх нь соёл биш. ● Этгээд үг хэллэг хэрэглэх. цааш нь харуул ● Харь үгээр чамирхах: хэм хэмжээ тоо бх. ● Нутгийн аялгууны үг: гос, архад, лавшиг ● Албархаг үг хэллэг, буруу найруулга ● Давтсан үг хэллэг их хэрэглэх муу.
Ярианы хэлэнд нөлөөлөх хүчин зүйл ● Үг хэлний баялаг арвин байх. ● Эх хэлний дүрмийн мэдлэг чадвар сайн ● Хэлний хүндэтгэл, эерүүлэл, цээрлэл сур. ● Зүйр цэцэн үг, уран найруулга мэдэх ● Оновчтой товч ойлгомжтой ярьж сурах, ● Хэмнэл, нугалаа, таслал зогсоц мэдрэх. ● Дууны өндөр нам, өнгө аялга, хүч цар ● Хэвшмэл үг хэллэг, онч үг сайн мэдэх.
Яриа бол хоёр хүний үйл ● Бэлгэдэлийг их бодох ● Уран яруу утга төгс байдлыг эрхэмлэх ● Зөв цэвэр дуудах, зөв тод сайхан ярих. ● Хэлний бус хэрэглүүр бага оруулах: гунших, хэлээ хазах, бөөрөнхий хэлээр ярих, эсвэл хэт чанга буюу зөөлөн ярих ● Утсаар зөв ярьж сурах бол том соёл.