Lekts 15

Lekts 15

• 1.
  Лекцийн товч агуулга№15 Ургаж буй нэг модны экологийн үйлчилгээ
• 2.
  20-70м ургаж байгаанэг модны экологийн үйлчилгээ
• 3.
  • Навчны талбай1000 м кв • Органик бодисын хуримтлал 4000 кг/жил • Ялгаруулах хүчилтөрөгчийн хэмжээ 3 сая л/жил • Навчны шингээх чадвар 7000 кг/жил • Ус хөөрөгдөх чадвар 30000л/жил • Үндэсний хэмжээ 300-500 кг • Үндсээр тогтоогдох усны хэмжээ 70000 л/жил • Хүчилтөрөгч гаргахын тулд хэрэглэх ус 2500 л/жил
• 4.
  • • • • 50 гаруй жилийннастай нэг мод амьдралынхаа туршид 38125000 орчим төгрөгөөр үнэлэгдэх хүчилтөрөгч ялгаруулж 7564000 орчим төгрөгийн агаар цэвэршүүлэх экологийн үйлчилгээ үзүүлж 4575000 орчим төгрөгөөр үнэлэгдэх усны эргэлтэд оруулж 38125000 орчим төгрөгөөр үнэлэгдэхүйц хөрсний эвдрэлийг хамгаалах үйлчилгээ үзүүлж байдаг. Ингэхээр ганцхан мод 19764000 төгрөгөөр үнэлэгдэх ёстой ажээ.
• 5.
  Ойн сангийн нэгшоо метр модны экологи-эдийн засгийн үнэлгээ (төгрөг ) № модны төрөл нэгдүгээр муж Хоёрдугаар Гуравдугаа муж р муж Дөрөвдүгэ эр муж 1. Жодоо 408000 268000 192000 108000 2. Хуш 336600 217800 158400 89100 3. Гацуур 306000 201000 144000 81000 4. Нарс 255000 165000 120000 66000 5. Шинэс 204000 132000 96000 54000 6. Хайлаас 141000 93000 66000 36000 7. Хус 120000 78000 57000 30000 8. Улиас, улиангар 102000 66000 48000 27000 9. Бургас 90000 60000 42000 24000 10. Заг 90000 60000 42000 24000 11. Тоорой, жигд,сухай 81000 51000 36000 21000 12 Бүх төрлийн хэрэглээний хуурай мод 60000 39000 28500 15960
• 6.
  Ойн сангийн ойгоорбүрхэгдсэн нэг га талбайн экологи-эдийн засгийн үнэлгээ /мян,төг/ № модны төрөл 1-р муж 2-р муж 3-р муж 4-р муж 1. Жодоо 49200.0 32400.0 23200.0 13200.0 2. Хуш 42075.0 27720.0 19800.0 11385.0 3. Гацуур 36900.0 24300.0 17400.0 9900.0 4. Нарс 38100.0 24900.0 18000.0 10200.0 5. Шинэс 25500.0 16800.0 12000.0 6900.0 6. Сөөг, торлог 14286.0 9286.0 6857.0 3943.0 7. Хус 11100.0 7200.0 5100.0 2940.0 8. Хайлаас 9900.0 6600.0 4800.0 2670.0 9. Улиас, улиангар 8400.0 5400.0 3900.0 2220.0 10. Бүх төрлийн хэрэглээний хуурай мод 7400.0 4800.0 3400.0 1955.0 заг 13210.0 2100.0 1530.0 840.0 11. Бургас 5400.0 3600.0 2610.0 1470.0 12. Тоорой,жигд, сухай 1620.0 1050.0 780.0 420.0
• 7.
  Ойгоор бүрхэгдсэн талбайдбайгалийн ой, таримал ой, сөөг, торлог орно. Ой мод нь хуурай газрын бүх амьтан, ургамлын 80%-ийн амьдрах орчин нь болдог.
• 8.
  Ойн сангийн ойгоорбүрхэгдээгүй нэг га талбайн экологи-эдийн засгийн үнэлгээ /мян.төг/ № Талбайн төрөл 1-р муж 2-р муж 3-р муж 4-р муж 1. Тармаг ой 10200.0 6720.0 4800.0 2760.0 2. Ойн хөнөөлт шавьж, өвчин нэрвэгдсэн талбай 8500.0 5600.0 4000.0 2300.0 3. Түймэрт шатсан талбай 7650.0 5040.0 3600.0 2070.0 4. Ойжуулсан талбай /улсын санд хүлээж аваагүй талбай/ 7300.0 4980.0 3700.0 2340.0 5. Мод бэлтгэсэн талбай 6800.0 4480.0 3200.0 1840.0
• 9.
  Нэг ширхэг зулзган,залуу модны экологиэдийн засгийн үнэлгээ /мян.төг/ № модны төрөл модны өндрийн хэмжээ /метр/ 1-2 2-3 3-4 4-5 5-6 6 1. Шилмүүст мод 50.0 100.0 150.0 200.0 250.0 300.0 350.0 2. Навчит мод 60.0 90.0 120.0 120.0 200.0 250.0 3. Сөөг 1 30.0 5.0
• 10.
  Хамгаалалт, ашиглалтын хэлбэр,экологиэдийн засгийн ач холбогдлыг нь харгалзан ойн санг дор дурдсанаар ангилна. • Хамгаалалтын бүсийн ой • Ашиглалтын бүсийн ой
• 11.
  Хамгаалалтын бүсийн ой •Цармын бүслүүрийн ой • Тусгай хамгаалалттай газрын ой болон сургалт, судалгааны зориулалттай ой • Ногоон бүс • Хориотой зурвасын ой • Заган ой • Баянбүрдийн ой • 100 га хүртлэх хэмжээний төгөл ой • Бут сөөг • 30 хэмээс дээш налуу газрын ой • Нуур,рашаан, булаг, шан дын ундаргын эргэн тойрон болон голын эргээс хоёр тийш 1000 м доторхи ой хамаарагддаг байна
• 12.
  Хамгаалалтын бүсийн ойндэглэм Түймрээс хамгаалах шороон зурвас гаргах, ойн хэвийн өсөлт, нөхөн сэргэлтийг дэмжихэд чиглэгдсэн арчилгаа, цэвэрлэгээний арга хэмжээг хэрэгжүүлэх, ойн дагалдах нөөцийг ашиглахаас бусад үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно.
• 13.
  Ашиглалтын бүсийн ой Хамгаалалтынбүсийн ойгоос бусад ойг хэлнэ. Ашиглалтын бүсийн ойгоос мод, ойн дагалт нөөцийг зохих төлбөр, хураамжийг төлсөний үндсэн дээр ашиглах эрхтэй. Монгол улсын нутаг дэвсгэр дээр ургадаг бүх төрлийн мод, заг, бут, сөөг, таримал ойн нөөцийг ойн сан гэнэ. Ойн санг талбай, ургаа модны эзлэхүүнээр нь илэрхийлсэнийг ойн нөөц гэнэ. Ойн экосистемийн тэнцвэрт байдлыг хангах нөхцөлтэйгээр тодорхой хугацаанд авч ашиглаж болох модны дээд хэмжээг ашиглах нөөц гэнэ.
• 14.
  Ой мод ньдэлхийн шим мандлын салшгүй хэсгийг бүрдүүлж, манай гарагийн дулаарлын явцыг сааруулж хөрс, усыг тогтвортой байлгахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Манай орны ой мод нь Төв Азийн хуурай, гандуу уур амьсгалын нөлөөн дор харьцангуй удаан ургадаг, нөхөн сэргэх чадвар сул, түймэр, хортон шавьж, өвчин, хүний үйл ажиллагааны сөрөг нөлөөнд маш их өртсөн эмзэг ой юм.
• 15.
  • Монгол оронсүүлийн 5 жилд 100-200 мянган га газрын ой устаж байна. • Ой хомсдлын 90% нь хүний буруутай үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй. • Манай орны ойн сан 18.3 сая га бөгөөд ой модоор бүрхэгдсэн талбай нь 12.9 сая га буюу нутаг дэвсгэрийн 8 хүрэхгүй хувь эзэлдэг тул ойн нөөцөөр хомс орны тоонд багтдаг. Хэрлэн, Онон, Туул,Орхон, Сэлэнгэ зэрэг томоохон гол мөрнүүд хэдэн мянган жил тасралтгүй урссаар ирсний эх үүсвэр нь ой мод юм.