Skip to main content
UploadLanguage (EN)Support
BusinessMobileSocial MediaMarketingTechnologyArt & PhotosCareerDesignEducationPresentations & Public SpeakingGovernment & NonprofitHealthcareInternetLawLeadership & ManagementAutomotiveEngineeringSoftwareRecruiting & HRRetailSalesServicesScienceSmall Business & EntrepreneurshipFoodEnvironmentEconomy & FinanceData & AnalyticsInvestor RelationsSportsSpiritualNews & PoliticsTravelSelf ImprovementReal EstateEntertainment & HumorHealth & MedicineDevices & HardwareLifestyle
Padvee Academy, profile picture
Uploaded byPadvee Academy
80,157 views

สรุปเนื้อหา ปรัชญาเบื้องต้น ตอน โทมัส ฮอบส์ (Thomas hobbes)

ดาวน์โหลดไฟล์นี้ได้ที่ www.philosophychicchic.com สรุปเนื้อหา ปรัชญาเบื้องต้น ตอน โทมัส ฮอบส์ โทมัส ฮอบส์ เป็นนักปรัชญาการเมือง ชาวอังกฤษ ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังจากผลงานที่สำคัญคือหนังสือชื่อ Leviathan ที่เขียนขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2194 หนังสือเล่มนี้กลายเป็นฐานประเด็นในแนวปรัชญาการเมืองตะวันตกในสมัยต่อมาในเกือบทุกแนว สิ่งที่ฮอบบส์เชื่อที่ว่า "มนุษย์นั้นโดยธรรมชาติมีการร่วมมือกันก็โดยมุ่งผลประโยชน์ส่วนตัว" ซึ่งข้อคิดนี้ได้รับการพิสูจน์ในทฤษฎีของ ปรัชญามานุษยวิทยาต่อเนื่องมาอย่างยาวนาน

Education◦
WESTERN HISTORY II BY AJ. NAN อ.สรณีย์ สายศร
Thomas Hobbes : 1588 – 1679 เกิดในตระกูลสามัญชนที่เมืองเวสต์ ปอร์ต ประเทศอังกฤษ ได้รับการศึกษาที่ มหาวิทยาลัยออกซ์ ฟอร์ด ในระยะแรกมีความสนใจใน วรรณคดีและคณิตศาสตร์ หลังปี ค.ศ. 1637 ได้เดินทางได้ เดินทางไปยุโรป และกลายเป็น สมาชิกของกลุ่มปัญญาชน ซึ่งมี Rene Descartes ร่วมอยู่ด้วย
 อังกฤษในปี 1639 – 1640 อยู่ในระหว่างความสับสนและมีความ เป็นไปได้ที่จะเกิดสงครามกลางเมือง ฮอบส์กลับมาอังกฤษใน บรรยากาศดังกล่าว ในช่วงนี้เขาได้เขียนความเรียงเรื่องแรก เกี่ยวกับจิตวิทยาและการเมือง ชื่อ “The Elements of Law” ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1640 จากนั้นเขาได้หนีไปฝรั่งเศส  ในปี ค.ศ. 1646 เขาได้เป็นครูสอนผู้ที่จะกลายเป็นพระเจ้าชาร์ลส์ ที่ 2 ของอังกฤษ ในปี ค.ศ. 1951 เขาได้พิมพ์ “Leviathan” และ เดินทางกลับมาอังกฤษในปีเดียวกัน ฮอบส์ได้เขียนงานทาง ปรัชญาการเมืองและคณิตศาสตร์จนอายุ 91 (ค.ศ. 1679) อันเป็น ปีที่เขาเสียชีวิต
 วิชาปรัชญาควรมีจุดมุ่งหมายที่การนามาปฏิบัติได้ >> ทาให้มนุษย์มี อานาจเหนือธรรมชาติ ควบคุมปรากฏการณ์ทางธรรมชาติได้ >> คุณค่าของวิชาการทั้งหลายอยู่ที่ทาให้มนุษย์มีอานาจ  ปรัชญาของฮอบส์ เป็น “วัตถุนิยม หรือ สสารนิยม” (Materialism) คือ เชื่อว่าสิ่งแท้จริงที่ปรากฏอยู่ในโลกนี้ มีอยู่ ๒ ชนิด คือ  สสาร (matter) และพลังงานเคลื่อนไหวของสสาร (motion)  สิ่งต่างๆ ที่ปรากฏให้เราพบเห็นหรือรับรู้ได้นั้น เป็นปรากฏการณ์ ที่มีสาเหตุ ความรู้ในวิชาปรัชญา ก็คือความรู้เกี่ยวกับสาเหตุ (cause) และ ผล (effect) แห่งปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น
 ปรัชญาศึกษาเฉพาะสิ่งที่มีตัวตน ฮอบส์ แบ่งเป็น ๒ ประเภท  Natural bodies >> สิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ สสารวัตถุต่างๆ  Commonwealth >> สิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น อันเกิดจากพันธสัญญา ระหว่างมนุษย์  วิชาปรัชญาจึงแยกเป็น ๒ ส่วน คือ  ปรัชญาธรรมชาติ (Natural Philosophy)  ปรัชญาการเมือง (Political Philosophy)
 ต้นกาเนิดของความรู้ได้จากผัสสะ หรือ ประสบการณ์  จากประสบการณ์ทาให้เรารู้ถึงสิ่งที่ปรากฏหรือปรากฏการณ์ ต่างๆ ได้ แต่ในขณะเดียวกัน เราก็ต้องใช้เหตุผลเพื่อจะได้รู้ สาเหตุแห่งปรากฏการณ์นั้นๆ  การรับรู้ทางประสาทสัมผัสอาจบิดเบือนเราจากความเป็นจริงได้  ความรู้ของเราทั้งหมดจึงเป็นความรู้แบบ “อัตนัย” (subjective) >> เรารู้แต่สิ่งที่ปรากฏต่อเรา โดยที่เรากาหนดค่าให้มันด้วย ส่วน ความเป็นจริงหรือวัตถุที่แท้จริงนั้น เรารู้ไม่ได้  ฮอบส์ เชื่อว่า โลกนี้เป็นโลกแห่งวัตถุที่มีการเคลื่อนไหวอยู่เสมอ (coporeal world in motion)
 ปรัชญาของฮอบส์ เป็น Materialism >> สิ่งที่แท้จริงมีเพียง ๒ อย่าง คือ สสารกับการเคลื่อนไหว (matter & motion)  เราไม่สามารถศึกษาและเข้าใจถึงธรรมชาติของพระเจ้าได้ แต่เรา ศึกษาโลกภายนอกได้ในฐานะที่มันเป็นโลกแห่งวัตถุที่มีการ เคลื่อนไหวและปรากฏให้เรารับรู้ได้  เนื้อหาของปรัชญา คือ การหาสาเหตุและผลของปรากฏการณ์ ต่างๆ เช่น การเกิดสิ่งเร้ามากระทบประสาทเป็นเหตุ >> เกิดการ รับรู้เป็นผลตามมา  ไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นโดยบังเอิญหรือปราศจากสาเหตุ สิ่งต่างๆ ที่ เกิดขึ้นนั้น จะต้องเป็นผลของสาเหตุอันใดอันหนึ่ง
 สาเหตุที่เป็นสากลและเป็นสาเหตุแรกของทุกสิ่งทุกอย่าง ก็คือ ความเคลื่อนไหว (motion) ซึ่งเป็นไปแบบกลไก (mechanics) คือ เป็นไปตามกฎธรรมชาติ >> ถ้าเรารู้กฎนี้แล้ว เราจะมีอานาจใน แง่ที่สามารถควบคุมปรากฏการณ์ธรรมชาติได้  ฮอบส์ มองเห็นทุกสิ่งเหมือนเครื่องจักรกล แม่แต่ร่างกายมนุษย์ >> ร่างกายมนุษย์ คือ เครื่องจักรกลแต่ละชิ้นที่มาสัมพันธ์กัน อย่างละเอียดพิสดารและมีประสิทธิภาพสูง  จิต เป็นสสารชนิดละเอียดอ่อน มีที่ตั้งอยู่ที่สมอง และอยู่ภายใต้ การเคลื่อนไหวแบบกลไก >> ความคิด และความรู้สึกรับรู้ต่างๆ (consciousness) เป็นผลมาจากการเคลื่อนไหวในสมอง
 มนุษย์เปรียบเหมือนเครื่องจักรที่ทางานตามหลักกลศาสตร์ ทุกสิ่งถูก กาหนดไว้ด้วยกฎเกณฑ์ที่ตายตัว >> “นิยตินิยม” (Determinism)  จิตไม่มีเจตนารมณ์อิสระ (Free Will) แต่มีอานาจเพียงตอบสนองสิ่ง เร้าจากภายนอกเท่านั้น  สิ่งเร้าบางอย่างก่อให้เกิดความพอใจ (pleasure) ก็เรียกว่าเป็นสิ่งที่ดี (good) ก็เกิดการตอบสนองด้วยความอยาก (appetite)  สิ่งเร้าบางอย่างก่อให้เกิดความทุกข์ ความเจ็บปวด (pain) ก็จัดเป็น สิ่งชั่วร้าย (evil) ก็เกิดการตอบสนองด้วยความเกลียด (aversion)  ***ดังนั้น ทุกอย่างไม่ได้เกิดการตัดสินใจโดยเสรีของจิต แต่ขึ้นอยู่ กับสิ่งเร้า จิตมนุษย์เปรียบเสมือนเหล็ก ซึ่งอาจถูกแม่เหล็ก อันได้แก่ สิ่งเร้าดึงดูด หรือผลักได้
จากแนวคิดนี้ มนุษย์เปรียบเหมือนเครื่องจักร ไม่มีอิสระ ในการเลือก >> ดังนั้น คนอันธพาล หรืออาชญากร ซึ่ง ประพฤติผิดศีลธรรมนั้น ก็ไม่น่าจะมีความผิด เพราะไม่มี เจตจานงอิสระ คุณคิดอย่างไร? ^^
 จริยศาสตร์ของฮอบส์ อยู่ในแนว “อัตนิยม” (Egoism) >> การ กระทาของมนุษย์ล้วนเป็นไปเพื่อก่อให้เกิดประโยชน์แก่ตัวเอง ทั้งสิ้น >> ทาสิ่งที่ตนพอใจ หลีกหนีสิ่งที่เกลียดชัง  “มนุษย์ทุกคนล้วนเห็นแก่ตัว” >> แม้การกระทาที่ดูเหมือนเห็นแก่ ผู้อื่นนั้น ถ้าวิเคราะห์ให้ถึงแก่นแล้ว เป็นไปเพื่อตัวเองทั้งนั้น อัตนิยมถือว่า ทุกการกระทาเป็นไปเพื่อผลประโยชน์ของตัวเอง ทั้งสิ้น ไม่มีใครทาอะไรโดยไม่หวังประโยชน์ไปถึงตน  สาหรับฮอบส์ >> ความเห็นแก่ตัวไม่ใช่สิ่งที่น่าเหยียดหยาม เพราะมนุษย์มีแรงกระตุ้นธรรมชาติที่จะต้องการสิ่งที่ดีสาหรับ ตัวเองและหลีกหนีสิ่งที่เลว
 มนุษย์พยายามแสวงหาเงินและอานาจ เพราะเชื่อว่าจะนาไปสู่ ความสุข มนุษย์จะให้สิทธิหรืออานาจแก่ผู้อื่นได้ก็ต่อเมื่อแน่ใจได้ ว่า ตนจะได้รับอานาจและสิทธิมากขึ้นไปอีก  “...เมื่อใดก็ตามที่มนุษย์มอบสิทธิของตนเองหรือปฏิเสธที่จะรับ สิทธินั้น เขาย่อมหวังที่จะได้รับสิทธิบางอย่างเป็นการตอบแทน หรือหวังที่จะได้สิ่งที่ดีสาหรับตนเอง เพราะการกระทานั้น เป็นการ กระทาโดยเจตนา และการกระทาโดยเจตนาของทุกคน ย่อมมี จุดมุ่งหมายที่จะก่อให้เกิดผลดีแก่ตนเอง” (Leviathan)  การที่มนุษย์ร่วมกันมอบสิทธิของตนเอง จึงเป็นที่มาของ สัญญาประชาคม (social contract)
 มนุษย์ทุกคนล้วนเห็นแก่ตัว.....ไม่เคยมีใครช่วยผู้อื่นด้วยความจริงใจ ....  คุณคิดอย่างไร?  ในชีวิต คุณเคยเสียสละ หรือช่วยเหลือผู้อื่นด้วยความจริงใจเพื่อเขา จริงๆ หรือไม่  มีสักครั้งไหมในชีวิต ที่คุณทาสิ่งใดเพื่อผู้อื่น โดยไม่นึกถึงตัวคุณเอง?
 ฮอบส์มีความคิดว่ามนุษย์ก็เป็นเช่นเดียวกับสัตว์อื่นๆ คือเป็น ร่างกายที่เคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง ความรู้สึก ความปรารถนาและ เจตจานงของมนุษย์ก็เป็นพลังงานทางกาย ไม่ใช่พลังงานทางจิต  มนุษย์มีสิทธิโดยธรรมชาติเหมือนกับสัตว์อื่นๆ ในการที่จะฆ่าหรือ ถูกฆ่าได้ เพราะคนที่แข็งแรงที่สุดเท่านั้น จึงจะสามารถดารงชีวิต รอดอยู่ได้ นี่คือความคิดของ “กฎธรรมชาติ” ที่ว่า “อานาจ” เป็นตัว สร้างความชอบธรรมขึ้นมา  เพราะในสภาพธรรมชาติ อะไรก็ตามที่เป็นไปตามกฎธรรมชาติ ย่อมจะถูกทานองคลองธรรม >> ศีลธรรมเกิดจากการที่มนุษย์สร้าง กฎหมายขึ้นมา และเห็นพ้องกันที่จะเชื่อฟังกฎหมายเพื่อความอยู่ รอดปลอดภัยของตนเอง >> นี่เป็นข้อแรกของกฎธรรมชาติ
 ทฤษฎีความคิดของฮอบส์สร้างระบบจริยศาสตร์ที่มีพื้นฐานอยู่บน ความเห็นแก่ตัว หรือ การคานึงถึงประโยชน์ส่วนตนเป็นสาคัญ  พลังธรรมชาติของมนุษย์ >> คนทุกคนมีพลังอานาจเท่าเทียมกัน >> คนที่อ่อนแอทางร่างกาย ก็สามารถใช้ความฉลาดของเขาเอาชนะ ศัตรูที่แข็งแกร่งกว่าได้  สภาพธรรมชาติจึงเป็นสภาพของสงครามที่คนทาร้ายกันและกันได้ อย่างเสรี ทาให้ชีวิตและทรัพย์สินของคนตกอยู่ในสภาพอันตราย อย่างยิ่ง  ในสภาพธรรมชาติ คนอยู่กันอย่างโดดเดี่ยว ยากจน หยาบช้า โหดร้าย และมีอายุสั้น ที่ร้ายที่สุดก็คือ มีแต่ความกลัวภัยจากการถูก ทาร้าย เพราะทุกคนอาจทาร้ายกันได้ด้วยสาเหตุต่างๆ กันไป ใน สภาพธรรมชาติเช่นนี้ >> ไม่มีดี ไม่มีชั่ว ไม่มีบาป ไม่มีความยุติธรรม หรืออยุติธรรม ไม่มีใครรู้ว่าอะไรผิด อะไรถูก
 ฮอบส์ เห็นว่า ความยุติธรรมเป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เมื่อปรับ สภาพจากสภาพธรรมชาติมาเป็นสภาพการมีชีวิตอยู่ร่วมกันใน สังคม เพราะเมื่อคนเห็นว่าสภาพธรรมชาติที่คนมีสิทธิเท่าเทียม กันนั้นจะเป็นอันตรายต่อชีวิตตัวเอง คนจึงแสวงหาการที่จะดารง ไว้ซึ่งความสุข  โดยการมาร่วมทาสัญญาประชาคม (Social Contract) ขึ้น โดยแต่ ละคนย่อมที่จะสละสิทธิโดยธรรมชาติ เช่น สิทธิที่จะทาร้ายฆ่าฟัน คนอื่นๆ หรือขโมยทรัพย์สินคนอื่นๆ โดยทุกคนเต็มใจที่จะทา ตามเช่นเดียวกัน  สังคมมนุษย์จึงเกิดสัญญาประชาคม ซึ่งเป็นรูปแบบของกฎหมาย บ้านเมือง มีการจากัดสิทธิเสรีภาพโดยสภาพธรรมชาติของมนุษย์ แต่ละคนด้วยการตกลงร่วมกัน
 ฮอบส์เห็นว่า โดยธรรมชาติมนุษย์มีทั้งอารมณ์ (passion) และ เหตุผล (reason) อารมณ์ทาให้มนุษย์ตกอยู่ในภาวะสงคราม และ อารมณ์ก็ทาให้มนุษย์เกิดความกลัวตาย ต้องการความสงบสุข  แต่ “เหตุผล” จะทาให้มนุษย์รู้จักหลักเกณฑ์ที่จะนาไปสู่สันติภาพ >> กฎธรรมชาติ (Natural Law)  กฎธรรมชาติ คือ กฎแห่งศีลธรรม ซึ่งจะห้ามไม่ให้มนุษย์กระทาสิ่ง ที่จะทาให้ชีวิตสูญสิ้น และพึงปฏิบัติในสิ่งที่เป็นไปเพื่อความยืนยง ของชีวิต  เพราะธรรมชาติของมนุษย์เต็มไปด้วยความละโมบ มีความโน้ม เอียงจะประทุษร้ายกัน >> ดังนั้นจึงต้องมอบอานาจของตนเองให้ คนๆหนึ่ง หรือกลุ่มหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า...  “องค์อธิปัตย์ (Sovereign) เป็นผู้ใช้อานาจแทนคนทั้งหมด และมี สิทธิใช้อานาจสูงสุด ผ่านการรับมอบโดยการทาสัญญาประชาคม
 องค์อธิปัตย์ มีอานาจในการออกกฎหมายและบังคับใช้กฎหมาย มีอานาจอย่างสมบูรณ์ มีหน้าที่รักษาความสงบภายใน  จุดมุ่งหมายของปรัชญาการเมืองของฮอบส์  “...เป็นไปในรูปส่งเสริมอำนำจของพระมหำกษัตริย์ หลักปรัชญำ มุ่งที่ จะให้รัฐบำลมีอำนำจสมบูรณ์ (Absolute Government) ซึ่งฮอบส์ หมำยถึง สมบูรณำญำสิทธิรำช (Absolute Monarchy) พยำมแสดงให้ เห็นว่ำกำรปกครองโดยมีพระมหำกษัตริย์ทรงมีอำนำจสมบูรณ์นั้น เป็น ระบอบที่มั่นคงและมีระเบียบเรียบร้อยที่สุด...” (?)  ในกรณีที่รัฐ ประสบความล้มเหลว ไม่สามารถบรรลุเป้ าหมาย ที่ตั้งไว้ได้ ประชาชนก็ต้องแข็งข้อต่อองค์อธิปัตย์ได้โดยการปฏิวัติ >> จะทาให้ประชาชนกลับคืนสู่สภาพธรรมชาติที่น่ากลัวอีก
Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common Wealth Ecclesiasticall and Civil—commonly referred to as Leviathan—is a book written by Thomas Hobbes and published in 1651. Its name derives from the biblical Leviathan
ดาวน์โหลดไฟล์นี้ได้ที่ www.philosophychicchic.com สนุกกับการเรียนรู้ปรัชญาและศาสนาแบบชิคๆ เคียงคู่รอยยิ้ม Created by padvee