Skip to main content
POLE DO POPISU
Pomysł: Katarzyna Dorota
TAGI: lokalny festiwal, potencjał lokalny
CZAS TRWANIA (przygotowanie, realizacja)
1–2 miesiące
DLA KOGO?
Odbiorcami działania może być dowolna społeczność, która zamieszkuje tę samą
przestrzeń – podwórko, kamienicę, ulicę, dzielnicę, okolicę, wieś. Ważne jest,
by nie określać granicy wieku uczestników, ponieważ celem działania jest integracja
i znoszenie podziałów pokoleniowych, pochodzeniowych czy jakichkolwiek innych.
Istotny jest sam proces przygotowywania i powolnego angażowania w projekt coraz
większej liczby osób. Animator powinien zacząć od zgromadzenia małego zespołu
projektowego. Następnie każdy członek grupy miałby za zadanie zachęcić kilka osób,
Projekt ma polegać na zorganizowaniu festiwalu, „przeglądu” umiejętności
mieszkańców jednej wsi, okolicy lub dzielnicy. Stworzy przestrzeń
do pokazania różnych talentów – od pieczenia ciasta czy naprawiania
roweru, przez haftowanie, po chodzenie na szczudłach. Praca animatora
polegała będzie głównie na poznaniu potencjału i zintegrowaniu
środowiska lokalnego, rozmowach i ośmielaniu potencjalnych uczestników
oraz procesie przygotowywania poszczególnych prezentacji. Wydarzenie
to (pokaz / festiwal) może stać się zaczątkiem wymiany usług wśród
mieszkańców.
powodując tym samym efekt domina, czy też tak zwanego zjawiska śniegowej kuli.
Dobrze byłoby podejść do tego wydarzenia z odpowiednią dozą poczucia humoru.
CEL
Głównym celem działania jest integracja mieszkańców danego terenu, poznanie się
poprzez wspólną pracę i zabawę oraz dodanie pewności siebie i wzmocnienie
(empowerment) członków społeczności. Ważne znaczenia ma w projekcie wydobywanie
na światło dzienne potencjału społeczności i zmniejszenie anonimowości
jej mieszkańców. Celem jest również ożywienie kultury lokalnej oraz stworzenie
podstawy do budowania społeczeństwa obywatelskiego i lokalnej samoorganizacji,
a także zmniejszenie poczucia izolacji mieszkańców.
Projekt ma na celu zainicjować działania międzypokoleniowe i międzygrupowe.
Stworzenie wydarzenia dotyczącego talentów i pasji będzie dobrą podbudową do
następnych działań animacyjnych. Zaangażowanie członków społeczności już na etapie
planowania i wymyślania szczegółów wydarzenia daje szansę na wprowadzenie takiego
festiwalu na stałe w kalendarz lokalnych aktywności.
Za cel dalekosiężny można również uznać stworzenie lokalnego „banku czasu i usług”,
czyli sąsiedzkiego systemu wymiany usług i / lub produktów.
W trakcie działań przygotowujących festiwal nie należy zapominać, że nie mniej
ważnym celem projektu jest także dobra zabawa wszystkich uczestników
i wywoływanie u nich dobrych skojarzeń z aktywnością społeczno-kulturalną po to,
aby w przyszłości chętniej brali udział w podobnych wydarzeniach.
Dobrze przeprowadzona faza przygotowawcza projektu może być również miarodajną
analizą potrzeb tej konkretnej społeczności lokalnej. Przy wspólnym organizowaniu ma
szansę odbyć się wiele ciekawych rozmów. Może się to przydać w późniejszych
działaniach.
ZAKŁADANE REZULTATY (zarówno materialne,
jak i niematerialne)
Rezultatem bezpośrednim projektu będzie całodniowe (w zależności od potencjału
może być również dwudniowe) wydarzenie przekształcające się w nieformalne święto
okolicy. Najlepiej, żeby wszystko mogło się odbywać na otwartym terenie, w jakimś
centralnym dla danej społeczności miejscu. Miejsce to powinno zostać wspólnie
wybrane.
Zakładanym rezultatem będzie zaangażowanie społeczności lokalnej w działania
festiwalu, liczna obecność mieszkańców i ich aktywny udział w wydarzeniu.
Innym ważnym rezultatem wydarzenia będzie integracja społeczności danego regionu,
co w przyszłości może się przełożyć na udział w kolejnych wydarzeniach bądź
w przypadku realizacji banku czasu na aktywnym udziale w nim.
Jeśli faza przygotowawcza zostanie zorganizowana dokładnie i z należytą uważnością,
rezultatem będzie również wytworzenie się grupy inicjatywnej, która może stać się
dobrym zespołem do wspólnej realizacji następnych wydarzeń.
ZASOBY POTRZEBNE DO REALIZACJI (ludzie, materiały,
przestrzeń…)
Do realizacji tego wydarzenia potrzebny jest animator, który umiejętnie pokieruje
działaniem początkowym i stworzy grupę projektową (inicjatywną). Dobrze by było,
gdyby animator był członkiem społeczności, którą będzie animował, lub żeby miał dobre
rozeznanie w jej strukturze. Powinien również wykazywać się umiejętnością
nawiązywania kontaktów, cierpliwością oraz otwartością na cały proces. Musi być
przygotowany na działania, które będą się pojawiać na bieżąco, dlatego dobrze byłoby,
gdyby miał doświadczenie w pracy z ludźmi i moderacji dużej grupy osób. Byłoby
wskazane, by animator lub ktoś z grupy inicjatywnej miał jakiekolwiek doświadczenie
w publicznych występach. Będzie to bardzo przydatne w procesie przygotowywania
do występu na scenie.
Do wykonania zakładanego wydarzenia potrzebna będzie grupa zaangażowanych
pomocników – osób, które aktywnie włączą się w kolejne działania fazy
przygotowawczej. Ich entuzjazm i charyzma będą bardzo przydatne.
Ważne będzie także samo miejsce, gdzie można byłoby organizować spotkania
przygotowawcze (może to być sala w domu kultury, szkole czy innym budynku ogólnie
dostępnym).
Na potrzeby festiwalu dobrze sprawdziłby się duży plac, boisko, teren zielony, naturalny
amfiteatr lub innego rodzaju obiekt na świeżym powietrzu, gdzie dałoby się
zaimprowizować jakiegoś rodzaju scenę z nagłośnieniem. Najlepiej, gdyby wokół sceny
były tereny zielone, dajce możliwość położenia koców na trawie.
PRZEBIEG / PLAN DZIAŁANIA
Pierwszym krokiem jest znalezienie grupy projektowej, czyli kilku osób, które staną się
najbliższą ekipą roboczą i trzonem operacji. Osoby te powinny zostać wybrane spośród
społeczności lokalnej, a nie z zewnątrz. Można zaprosić kogoś z zewnątrz do moderacji
lub współpracy, ale grupa powinna składać się z lokalnej społeczności, w miarę
możliwości reprezentując różne grupy wiekowe lub społeczne, w zależności od specyfiki
miejsca.
Drugim etapem jest znalezienie miejsca spotkań. Może nim być sala w lokalnej szkole,
czyjeś podwórko, sala przy remizie albo lokalna kawiarnia. Nie można zapomnieć
o zrobieniu widocznych znaków nakierowujących na miejsce ani napisów i godzin
informujących o otwarciu lokalnego sztabu.
Zorganizowanie ogólnego spotkania i przedstawienie pomysłu na wydarzenie / festiwal
powinno być poprzedzone rozwieszeniem plakatów w okolicznych punktach
informacyjnych oraz zaproszeniami (sąsiadów dobrze byłoby zaprosić na spotkanie
osobiście).
Równolegle tworzyć się może Line-up wydarzenia – zbieramy wszystkie pomysły.
Kluczem są hasła: „Co lubię robić” „Czego mógłbym nauczyć innych” lub „Co robię
najlepiej”. Nieistotne, czy będzie to propozycja porannego joggingu po okolicy, pieczenie
ciasta, warsztaty lub pogadanka na temat filmów, śpiewanie pieśni żołnierskich,
czy też puszczanie latawców. Zapisujemy wszystkie pomysły i gromadzimy chętnych
do dzielenia się swoimi umiejętnościami.
Następnym etapem jest ustalenie daty wydarzenia, daty druku i rozwieszania plakatów.
Do działań organizacyjnych warto zaangażować jak najwięcej osób z lokalnej
społeczności.
Miejsce wydarzenia powinno być centralne dla danej społeczności – może to być plac,
ulica, skrzyżowanie mało ruchliwych ulic (trzeba wcześniej postarać się o zezwolenie
na zamknięcie ulic na czas wydarzenia).
Poszczególni występujący powinni mieć możliwość zaprezentowania się kolejno
na jakiegoś rodzaju scenie, natomiast zajęcia bardziej warsztatowe mogą odbywać się
równolegle – wszystko zależy od ich charakteru. Ważne, by każdy miał możliwość
zaprezentowania się innym. Nad całością wydarzenia czuwa jedna osoba prowadząca.
PRZYKŁADY ĆWICZEŃ
Dobrym sposobem na dotarcie do zamkniętej społeczności jest rozpoczęcie działań
animacyjnych od dzieci. One mają dużą zdolność wprowadzania w lokalny świat poprzez
zabawę. Można przeprowadzić z nimi działania niestandardowe, czasem zupełnie
szalone i śmieszne – tym chętniej będą o nich opowiadać rodzicom. Najlepiej zacząć
takie zajęcia w przestrzeni otwartej, w lokalnym parku lub na placu. Niech to będą
na przykład: wspólne malowanie muralu, tworzenie zielonego ogrodu, reperowanie
zabawek na placu zabaw czy inne działania bezpośrednio dotyczące dzieci.
Jeśli przy spotkaniach z osobami chcącymi brać udział w wydarzeniu pojawi się problem
z ich nieśmiałością, skromnością lub brakiem pewności, że to co robią jest „fajne”,
dobrze jest zacząć od kreatywnych i zabawnych ćwiczeń, tak aby wszyscy mogli się
najpierw poznać. Pomocne ćwiczenia:
 Każdy uczestnik dostaje 5 małych karteczek, włączamy wesołą muzykę i wszyscy
zaczynają poruszać się po sali w poszukiwaniu osoby, której jeszcze nie znają.
Zadaniem jest narysowanie portretu tej osoby bez patrzenia na kartkę. Po takiej
rundzie każdy otrzymuje 5 swoich portretów i prezentuje je grupie. Wybiera
jeden, podpisuje go i wiesza na ścianie w miejscu, gdzie będą wisieć portrety
wszystkich innych uczestników.
 Na zachętę można pokazać film o zwykłych ludziach robiących niesamowite
rzeczy, można też zaprosić taką osobę na spotkanie.
 Należy jak najczęściej powtarzać, że wszelkie działania wykonujemy dla dobrej
zabawy i dla siebie.
 Można poprosić kogoś, by filmował przygotowania od pierwszych dni. Pokazanie
takiego filmu będzie dobrym sposobem na ewaluację.
WARIANTY / KONTYNUACJE
Kontynuacja będzie miała sens, jeśli uda się zaangażować społeczność danego terenu.
Warto pod koniec festiwalu spytać uczestników, czy chcieliby powtórzyć tego tupu
imprezę.
Kontynuacja takiego wydarzenia po raz drugi powinna być moderowana przez inicjatora,
ale coraz więcej rzeczy można już delegować na grupę.
Trzeba założyć, że następnym razem będzie łatwiej, że więcej osób będzie chciało się
wykazać, pochwalić się swoimi talentami i umiejętnościami. Jeśli taka formuła się
przyjmie, może zostać na stałe wpisana do kalendarza imprez lokalnych. Ważne jest,
by pozostała wydarzeniem organizowanym oddolnie i by w następnym roku również
zaangażować osoby, które wcześniej nie uczestniczyły w programie. Osoby, które chcą
wystąpić ponownie, powinny pokazać coś nowego.
Kontynuacją może też być stworzenie grupy osób, które raz do roku chciałyby razem
realizować wspólne wydarzenie (na przykład przedstawienie) wpisujące się
do kalendarza pór roku czy imprez lokalnych.
Jeśli członkowie społeczności będą skoncentrowani bardziej na wykonywaniu jakiegoś
przedmiotu lub usługi, na bazie tego można wydarzenia zorganizować bank wymiany
dóbr i usług.
Projekt „DIY. Tryb warunkowy”
dofinansowano ze środków
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.