Skip to main content
Endosporak


                         Juan Arbulu
         http://www.arizmendipro.eu
                 juarbulu@gmail.com
                            @jarbulu
Endosporak: sarrera
• Bakterio Gram+ batzuetan sortzen dira: Bacillus,
  Clostridium, Sporosarcina,
• Bakterioak elikagai gutxi dagoela somatzen duenean (C,
  N, P)    esporulazio izeneko prozesua abian jartzen du
• Espora zelula begeatibobarnean eratzen da
   – Esporangioa = zelula ama + endospora
• Esporulazioaren amaieran ama zelula autolisi prozesu
  bat jasatzen du eta espora aske gelditzen da
• Endosporak denbora luze pasa daitezke baldintza ez
  egokietan
• Baldintza egokietan esporak hazi egiten dira eta zelula
  begetatiboan bilakatzen dira
Endosporen behaketa
       mikroskopio optikoan




• Esporak eratzen dituzten 3 bakterio espezieak
• Behatu esporangio = zelula ama + endospora
• Endosporen errefringentzia handia behatu
Berde malakitaz tindatutako
        esporak
Espora motak
• Ama zelularekiko bere diametroaren arabera:
  – Deformatzaileak
  – Ez deformatzaileak
• Esporangio barneko kokapenarekiko:
  – Terminalak
  – Subterminalak
  – Zentralak
• Clostridium eko esporangio deformatzaileoikoak:
  – Poxpolo erakoa (plektridioak)
  – Eho ardatz erakoa (klostridioak)
Endospora mikroskopio
elektronikoan: zati nagusiak

Protoplastoa
edo nukleoa


  pareta



       azala



               gainazalak
Endosporaren egitura
Endosporaren protoplastoa edo
            nukleoa
• Oso deshidratatutako zitoplasma
• Bere osagaiak mugi ezinik daude azido
  dipikolinikoaren kelatoen matrizean (DPA)
  Ca++ ioiekin (dipikolinato kaltzikoa: DPC),
  pisuaren %15era iritsi daitekena
DPA: acido
          dipikolínikoa




DPC: Dipikolinato kaltzikoa
Endosporaren protoplastoa edo
              nukleoa
•   Kromosoma oso bat du, kondentsatuta
•   Erribosoma kopuru txikia, RNAt, etab
•   RNA polimerasa
•   NMP eta NDP, baina EZ dago NTPrik (ez ATP)
•   Ez egonkorrak diren osagaiak ez dira agertzen:
    –   Ez RNAm
    –   Ez entzima biosintetikoak
    –   Ez aminoazido eta ez base nitrogenaturik
    –   Ez kofaktorerik (NADH, KoA, etab)
Endosporaren protoplastoa edo
        nukleoa (III)
• Proteina txiki barezi asko: SASP (txikiak,
  azidoak eta solugarriak).
  – Hazkuntzan Aa iturri jokatzen dute
  – DNA UV izpiengandik babestu
• Txanpoi energetikoa: 3-fosfoglizeratoa
• Protoplastoa inguratuz: mintz
  ziktoplasmatikoa (=esporaren barne
  mintza)
  – Igikortasunik ez (egitura polikristalinoa)
Endosporaren pareta
• Zelula begetatiboaren PGaren antzerakoa
• Egitura oso mehea
• Hazkuntzaren ondorioz sortuko den zelula
  begetatiboaren paretaren oinarria da
Azala edo kortexa
• Mikroskopio elektronikoan: lodia,
  elektroiekiko gardena geruza
  kontzentrikoak
• PG berezi bat:
  – NAMren %30 tetrapeptidoekin,
    elkargurutzamendu gutxirekin
  – NAMren %15 bakarrik L-ala (1) dauka
  – %55 azido muramikoaren laktama
Azalaren ezaugarriak
• Elkargurutzamendu txikia izateak:
  – PG normala baino egitura malguagoa,
    ahulagoa   hazteko edo uzkurtzeko
    gaitasuna
  – Hazkuntza autolisi azkarra gertatzen zaio
• Muramikoaren laktama         liksozimarekiko
  erresistentzia handia
Gainazalak
• Desberdina espezieen arabera. Zati
  dentsoak elektroiarekiko
• Keratina erako proteina bat edo gehiago,
  zisteinan eta Aa hidrofobikoetan aberatsak
• Egitura solugaitza eta iragaztezina
  kaltegarriak izan daitezken hainbat eragile
  kimikoen sarrera ekiditzen du
Exosporioa
• Mintzezko egituta gardena, saku mehe eta
  ahularen erakoa
• Proteinaz, polisakarido konplexuz eta
  lipidoz osaturik
• Entzima proteolitikoekiko oso
  erresistentea
Esporuilazioaren faseak
• Bacillus subtilis eta Bacillus megaterium–
  en 7-8 ordu irauten du
• Faseak zenbaki erromatarrekin izendatzen
  dira (I, II,....VII)
• Faseak irauten duen denbora mugak
  adierazten dira (Adb:t2-t3 faseak 2. eta 3.
  orduaren artean iragaten duela adierazten
  du)
I Fasea (t0-t1)
• Bi kromosomak kondentsatu egiten dira harizpi
  axiala eratuz
• Bi pareten eraketa hasten da, bakoitza polo
  bakoitzaren ondoan
• Proteinen Turnover-a : proteina zaharrak
  degradatu egiten dira eta Aa esporulazioarekiko
  bereziak diren proteinen eraketa hartzen dute
  parte
• Ekoiztu eta ingurunera askatzen dira:
  – Antibiotikoak
  – Exoentzimak
II Fasea (t1-t2)
• Septoa polo batean amaitu egiten da (beste
  septoa ez da bukatzen)
• Nukleoide bakoitza konpartimendu bakoitzean
  gelditzen da:
   – Zati txikian: prespora
   – Zati handian: ama zelula
• Antibiotiko eta exoentzien sintesia jarraitzen du
  (proteasak, amilasak, erribonukleasak, etab)
III Fasea (t2-t3)
• Esporaren protoplastoa bereiztu egiten da:
• Emaitza: presporak bi mintz ditu kontrako
  polaritatearekin
• Proteinen turnover-a ama zelulan jarraitzen du
  baina presporan gelditu egiten da
IV Fasea (t3-t4)
• Azalaren eraketa
• Espora ikusgai da (“refráctil”)
• DPAren sintesia hasten da eta Ca2+ -ren
  bilketa
• Exosporioaren sintesia hasten da
V Fasea (t4-t5.5)
• Azaleko materialen gehiketa
• Oktanolarekiko erresistentzia lortzen da
• DPAren gehiketa jarraitzen du Ca2+ ioiak
  eskuratzen ditunak DPCa protoplastoan
VI Fasea (t5.5-t7)
• Prespora heldu egiten da     endospora
• Azala ere heldu egiten da (PG berezia)
• Gainazalak ere heldu egiten dira
• Ziktoplasma homogeneoagoa egiten da eta
  elektroiarekiko dentsoagoa
• Beroa eta kloroformarekiko erresistentzia
• UV izpiekiko erresistentzia
• Liksozimarekiko erresistentzia
VII Fasea (t7-t8)
• Ama zelularen autolisia   Esporaren
  askapena
• Exosporioak ura galtzen du
Zelula begetatibo berriaren irteera




    Gainazala puskatu egiten da, eta bertatik zelula
    begetatiboa irten egiten da
Streptomyces generoan
    esporen eraketa