Op woensdag 29 juli 2026 vond de eerste Nederlandse editie van de Stolen Lives Picnic plaats op een warme, warme dag. Ik was er om te luisteren, te delen én om mijn workshop te geven: Plan X, Kintsugi – dat wat er niet meer is, dat wat er nog wel is.
Door Annemarie van Essen – 30 juli 2026
Voor wie mij niet kent: ik ben Annemarie van Essen (51), getrouwd en moeder van twee zonen. Sinds de kinderen klein zijn, draag ik de last van complexe PTSS en trauma met me mee en ben ik beperkt belastbaar. Mijn geest is scherp, maar mijn belastbaarheid kent harde grenzen. Daarom noem ik mijn leven Plan X – inmiddels versie 8.4. Het is geen Plan A of B meer; het is wat het is.
Vanuit mijn bedrijf Omstekop werk ik als coach, begeleider en trainer. Daarnaast noem ik mezelf een ‘wordend beeldenaar’. Voor MAD vang ik de kwartaalthema’s in beeld, net als de overige blauwgekleurde illustraties op de website.
De workshop: een ritueel van breken en helen
In mijn workshop weef ik een methode die ik als tekentherapeut leerde samen met mijn eigen ervaringen. Het is een ritueel over verlies, en over het landschap dat overblijft als de storm is gaan liggen.
1. De inductie: de herinnering We begonnen in stilte. Een moment om terug te reizen naar de tijd ‘vóór het verlies’, toen de wereld nog veilig voelde en je de horizon nog aankon. Deelnemers tekenden dit gevoel op de golven van oude landkaarten. De opdracht was streng en liefdevol: maak het zo mooi als je kunt. Leg je hele ziel erin, zonder stil te staan bij het feit dat het straks zal breken.
2. De destructie: de scheur Na twintig minuten kwam de overgave: het verscheuren. Dat deed pijn. Iemand noemde het “een vorm van pesten” en iemand anders zei: “Dit kan nooit meer glad worden.” En dat is precies de kern. Trauma laat zich niet gladstrijken. De vezels van het bestaan zijn gebroken, de scherven zijn definitief. Je kunt niet ont-traumaat worden. Was het maar zo.
3. De reconstructie: het nieuwe landschapWe gaven de scherven een nieuwe, kleinere bedding van muziekpapier of een andere landkaart. Want bij verlies krimpt je wereld; de horizon kruipt dichterbij. Er ontstond een ‘puzzel-illusie’: de handen wilden instinctief de stukjes terugleggen zoals ze ooit lagen. Een vurig verlangen naar het leven van toen. Maar Plan X dwingt tot een nieuw palet, waarin snippers over elkaar heen vallen en een nieuw reliëf vormen. Er is geen weg terug, alleen een weg dóór.
4. Het vergulden: de zachtheidHet sluitstuk was het vergulden met goudverf, inkt en glanzend poeder. Met fijne kwastjes en pipetten omarmden we de rafelige scheurranden. Dit is geen reparatie om het litteken te maskeren, maar een manier om de breuklijnen in het licht te zetten. Het is met tederheid zorg dragen voor je eigen brokstukken.
Goud uit de scherven
De reacties na afloop waren bijzonder. Een deelnemer had een beschadigd hart in rood en zwart getekend. Het verscheuren gaf haar nu juist “meer ruimte”, omdat de knellende, oude kaders waren weggevallen. Haar hart kon weer uitdijen. Een ander ervoer het goud als een geschenk: “Met al die kapotte stukjes, dit is wie ik nu ben.” En: “Ik heb nog nooit zoveel zachtheid naar mijn scheuren gebracht.”
Het met zorgvuldigheid aanraken van de scheuren brengt een diepe troost. Het laat zien dat de harde werkelijkheid niet synoniem hoeft te zijn met een versteend gevoel. Dit ritueel is voor mij de pure essentie van Plan X. Ik scheur zelf ook nog weleens, en telkens verrast het me wat er aan de oppervlakte komt. Het gaat erom dat je met zachtheid kunt kijken naar de breuklijnen van het leven, om ze te verlijmen tot een kunstwerk dat er eerst niet was. Een nieuwe vorm, een nieuw plan. Geen Plan A, maar een verguld Plan X. Mijn Plan X.
***Deze blog verscheen voor het eerst op Mad in the Netherlands, 19 augustus 2026***
Annemarie van Essen is naast illustrator voor Mad in the Netherlands, creatief facilitator, strategisch blokjesdenker en coach met haar eigen bedrijf Omstekop
