Lecture 7 системийн мэдээлэл харуулах коммандууд

Lecture 7 системийн мэдээлэл харуулах коммандууд

• 1.
  Системийн мэдээлэл харуулах коммандууд
• 2.
  • Df комманд:Энэхүү комманд нь системийн дискны ашиглалт (usage), сул зай (available) зэргийг хэсэг бүрээр нь дэлгэцэнд харуулдаг. • “df –h” -h гэсэн сонголт нь хүмүүс уншихад зориулагдсан буюу human readable гэсэн утга агуулна. Хэрэв ийм df комманд бичвэл сул зай, ашиглалт зэргийг мегабайт (M), гегабайт (G) хэмжээсээр хэсгүүдийг харуулна. Системийн мэдээлэл харуулах
• 3.
  Df болон df-h
• 4.
  • DU комманд: •Du комманд нь дискны ашиглалтыг хавтас бүрээр харуулдаг. Энэ комманд нь бүхий л дэд хавтаснуудын зайг тус тусд нь харах эсвэл нийтэд нь харах 2 сонголттой. Жишээ нь: • user@users-desktop:~$ du /media/floppy • 1032 /media/floppy/files • 1036 /media/floppy/ • user@users-desktop:~$ du -sh /media/floppy • 1.1M /media/floppy/ Системийн мэдээлэл харуулах
• 5.
  Du комманд харагдахбайдал
• 6.
  • Du коммандын–s сонголт нь Summery буюу Эмхэтгэл гэсэн утга агуулна. Харин –h [Human Readable] • Free комманд: • Энэ комманд нь системийн ашиглагдсан болон чөлөөтэй санах ойн хэсгийг харуулна. • "free -m“ – Мэдээллийг мегабайт хэмжээгээр харуулна.(cat /proc/meminfo || free –mt || free -gt) • Top комманд: • Энэ комманд нь Линукс үйлдлийн системийн CPU, RAM –ны хэрэглээний хувь болон системийн нөөц, боломж зэргийг тухай бүрт нь харуулдаг. Үзүүлэлтээс гарахын тулд “q” үзсэг дарна. Системийн мэдээлэл харуулах
• 7.
  • Uname комманд: •Системийн ерөнхий мэдээлэл (cat /proc/version) • Сонголтууд: • -a - Бүх мэдээлэл харуулах(систем, төхөөрөмжий нэр, кернел болон хувилбар гэх мэт) • -s - Кернелийн нэр харуулах • -n - Сүлжээний зангилааны нэр /Ubuntu/ • -r - Кернелийн зөвшөөрөл харуулах /3.0.0-15 - generic/ • -v - Кернелийн хувилбар харуулах /Ubuntu SMP Fri Jan 20 15:59:53 UTC 2012/ • -m - Төхөөрөмжийн нэр • -p - Процессорын төрөл • -i - Техник хангамжийн платформ харуулах • -o - Үйлдлийн систем Системийн мэдээлэл харуулах
• 8.
  • Lsb_release –акомманд: • Үйлдлийн систем болон түүний хувилбар харуулах (cat /etc/*release*) • Жишээ: • user@computer:~$ lsb_release -a • No LSB modules are available. • Distributor ID: Ubuntu • Description: Ubuntu 11.10 • Release: 11.10 • Codename: oneiric Системийн мэдээлэл харуулах
• 9.
  • less /proc/cpuinfo •Lscpu Линукс CPU болон техник хангамжийн мэдээлэл харуулна. Lspci – PCI драйверууд харуулна. Lsusb – USB төхөөрөмжүүд харуулна. Lsblk – Hard диск, cd rom гэх мэт төхөөрөмжүүд харуулна Системийн мэдээлэл харуулах
• 10.
  • Pwd –Өөрийн хаана байгааг харах (print working directory) • Who – Системд нэвтэрсэн хэрэглэгчдийн мэдээлэл харуулна. • Whoami – Өөрийн хэрэглэгчийн(LOGIN) нэрийг харах • Hostname – localhost-н мэдээлэл(нэр) харах • id <username> – Хэрэглэгчийн ID, группын ID гэх мэт мэдээллүүд харуулна. Бусад мэдээлэх коммандууд
• 11.
  • History –Хэрэглэгч үүссэнээс хойш коммандын мөр дээр гүйцэтгэсэн бүх коммандуудын жагсаалт харуулна. • History | more сонголттой хамт хэрэглэвэл дэлгэц дүүртэл түүх харуулна. ENTER дарж түүхээ гүйлгэн харна. • Last – Хамгийн сүүлд системд нэвтэрсэн хэрэглэгчдийн мэдээлэл харуулна. Бусад мэдээлэх коммандууд
• 12.
  • Uptime –Систем хамгийн сүүлд дахин ачаалласнаас хойш хугацааг харуулна. • Date – Огноо харуулах болон өөрчлөхөд ашиглагдана. • Time – Ямар нэг комманд гүйцэтгэх үед зарцуулж буй хугацааг харуулна. Бусад мэдээлэх коммандууд
• 13.
  Grep комманд –Өгөгдсөн текстийг файл болон хавтас дундаас хайх Бичигдэх хэлбэр grep [options] PATTERN [FILE...] grep [options] [-e PATTERN | -f FILE] [FILE...] Жишээ: grep "Hello world" /etc/* Egrep комманд - (grep –E тэй адилхан) egrep [ options ] 'PATTERN' files ... egrep pattern files – Өгөгдсөн текстийг /pattern/ файлууд дундаас хайх /files/ grep -r pattern dir – Хавтас дундаас давталттай хайлт хийх Хайлтын коммандууд
• 14.
  Locate комманд –Файл хайх комманд Бичигдэх хэлбэр: locate [options] pattern file Options: -d path, --database=path Өгөгдсөн замаас(path) өгөгдлийн сан хайх. Path нь таслалаар тусгаарласан жагсаалт байна. Хайлтын коммандууд
• 15.
  Which комманд –Хэрэглэгчийн ажиллуулж байгаа програмын байрлалыг заана. Бичигдэх хэлбэр: which [options] [--] program_name [...] Жишээ: which –a libreoffice Үр дүн: /usr/bin/libreoffice Whereis комманд – Програмын файлууд хайж олох Хайлтын коммандууд
• 16.
  tar cf file.tarfiles – file.tar нэртэй архив файл үүсгэх files – Архив файлд агуулагдах файлууд tar xf file.tar – file.tar файлыг задлах tar czf file.tar.gz files – file.tar нэртэй Gzip архив файл үүсгэх tar xzf file.tar.gz – Gzip архив файл задлах tar cjf file.tar.bz2 – Bzip2 архив файл үүсгэх tar xjf file.tar.bz2 – Bzip2 архив задлах gzip file – Файлыг архивлах мөн файлын нэр нь .gz өргөтгөлтэй болно. gzip -d file.gz – .gz файлыг задлах Архив коммандууд
• 17.
  ifconfig – IPхаяг болон бусад сүлжээний мэдээлэл харуулах ping host – Ямар нэг хоструу ping илгээх, буцах үр дүнг харуулах whois domain – domain-ны талаар мэдээлэл харуулах dig domain – domain-ны DNS серверийн талаар мэдээлэл харуулах wget file – file татах wget -c file – Файл татах үед зогссон бол үргэлжлүүлж татах Сүлжээний коммандууд
• 18.
  shutdown -h now– Системийг яг одоо унтраах (админ эрхтэй байх) halt – Бүх процессуудыг зогсоож, системийг дахин ачааллах shutdown -r 5 – 5 минутын дараа систем дахин ачааллах(reboot) shutdown -r now – Системийг яг одоо унтраагаад асаах (reboot) reboot – Бүх процессуудыг зогсоож, системийг дахин ачааллах Систем асааж унтраах коммандууд