Mount McKinley

Alaskafjella (Alaska Range) strekkjer seg i aust–vest-retning gjennom det sørlege Alaska og utgjer ei viktig klimaskilje i regionen. Mount McKinley er det klart høgaste fjellet i denne kjeda.

Fjellet har to tydelege toppar, South Summit og North Summit, der den sørlege er den høgaste. Den øvste delen av fjellet er permanent dekt av snø og is. Det kjem fleire store isbrear frå fjellet, mellom anna Kahiltna-breen, som er den lengste isbreen i Alaska Range.

Fjellet består av granitt og ligg langs Denali-forkastinga, ei aktiv geologisk forkasting i Alaska.

Toppen vart nådd fyrste gong 7. juni 1913 av ein ekspedisjon leidd av Harry Karstens, saman med Hudson Stuck, Walter Harper og Robert Tatum. Karstens vart seinare den fyrste bestyraren av Denali nasjonalpark. Ei tidlegare påstått bestigning i 1906 er seinare blitt avvist.

I dag er Mount McKinley eit viktig mål for fjellklatrarar frå heile verda. Den vanlegaste ruta til toppen er West Buttress-ruta, som normalt startar frå ein baseleir på Kahiltna-breen, dit klatrarar ofte blir flogne med småfly.

Klimaet på Mount McKinley kan vere svært hardt. Fjellet er høgt og ligg langt nord, noko som gjev låge temperaturar, sterk vind og raskt skiftande vêr.

Det eldste kjende namnet på fjellet er Denali. Det offisielle namnet på fjellet har blitt endra fleire gongar av amerikanske styresmakter:

• Fjellet heitte opphaveleg Denali, som på koyukon (amerikansk urfolksspråk) betyr «den høge». I tida då Alaska var russisk, var det russiske namnet Большая Гора Bolsjaja Gora, som òg tyder «den høge».
• I 1896 føreslo prospektøren William Dickey at fjellet skulle heite Mount McKinley, til støtte for William McKinley i presidentvalkampen, han vart året etter USAs 25. president. Dette namnet vart offisielt vedteke i 1917.
• Frå 1975 arbeidde styresmaktene i Alaska for å få gjeninnført namnet Denali. Forsøka vart blokkerte i USAs kongress, mellom anna av senatorar frå McKinleys heimstat Ohio. Denali-namnet fekk likevel gradvis større utbreiing. Etter fleire tiår med politisk strid fastsette president Barack Obama i 2015 at namnet skulle vere Denali.
• I 2025 gav president Donald Trump eksekutiv-ordren Restoring Names That Honor American Greatness der han endra namnet på fjellet til Mount McKinley. I den same ordren bestemde han òg at amerikanske styremakter skulle kalle Mexicogolfen (Gulf of Mexico) for Amerikagolfen (Gulf of America).

Nasjonalparken rundt fjellet fekk ikkje endra namn i 2025 og heldt fram med å heite Denali. Delstaten Alaska, urfolk, mange klatrarar og ein del internasjonale kartverk og fagmiljø bruker framleis namnet Denali om fjellet. Spørsmålet om kva fjellet skal heite er sterkt politisert.

• dei høgaste fjella i verda
• Alaska
• USAs geografi